উৰুখা পঁজাত এদিন (উপন্যাস)

✍️ সর্বপ্রথমে,

সমূহ শুভাকাংক্ষী পঢ়োৱৈ সতীৰ্থবৃন্দ লৈ মোৰ শ্ৰদ্ধা আৰু সেৱা নিবেদিছোঁ। আমি হলো এজন অল্পমতি অজ্ঞান ভেদি জ্যোতি সন্ধানত ভ্ৰমি ফুৰা নিঃসত্ত্ব ! ভগৱানৰ অপূৰ্ব সৃষ্টি জীৱন বাটৰ নাট পৰিচালনা কৰি থাকোতে আমাৰো কিছু তিতা মিঠা অভিজ্ঞতাৰ সম্মুখীন হ'বলগীয়া হয়। আৰু আমাৰ এই সামান্য অনুভৱবোৰ আপোনাসবৰ ওচৰত প্ৰকাশ কৰিবলৈ পাই চিৰকৃতজ্ঞ হৈ ৰলো৷ আমাৰ লিখিত উপন্যাসৰ তাৰে এখন আপোনাসবলৈ আগবঢ়াইছো। অল্প জ্ঞানেৰে আমাৰ অনুভৱবোৰ লিখাত হয়তো বহু ভুল ত্রুটি হ'ব পাৰে। হৃদ্যতাৰে সকলো মার্জনা কৰি সবে এটি সুপৰামৰ্শৰ লগতে আমাৰ অভীপ্সাত উদগনি দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।🙏

🌻"উৰুখা পঁজাত এদিন"

ধাৰাবাহিক উপন্যাস

✍️ শুকমণি নাথ

বাস্তৱ জীৱনৰ পৰিস্থিতিৰ ওপৰত লক্ষ্য কৰি…নিজৰ অনুভূতি, সপোন আৰু কিছুমান দৈৱ সংকেত, সংযোগৰ পৰা…কিছু ধাৰণা কৰিব পৰা যায় আমাৰ পূৰ্ব জনমৰ কথা…🥀

বিতংকৈ তথা সবিশেষ জীৱন-আলেখ্য জানিবলৈ হ'লে পঢ়ি যাওক ধাৰাবাহিকভাৱে "উৰুখা পঁজাত এদিন"...🥀

                                            🙏

                      "WELCOME TO NANDANBAN"

                                           (এক)

এখন গাঁও, নাম 'নন্দন বন'। গাঁৱৰ কিছু দূৰৰ পৰাই আৰম্ভ হৈছে উত্তৰ চাপৰি বনানী খন। বনানী খনৰ কিনাৰে বৈ গৈছে এখন নদী। বনানীৰ মাজেৰে Forest Department তে বনোৱা পথটো নন্দন বন গাঁও হৈ নিজ চহৰ আৰু মহানগৰ লৈ যোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় পথটোত সংযোগ গৈছে। এই নন্দন বন গাঁৱতেই বাস কৰে শুকুন্তলা আৰু তাইৰ একমাত্ৰ পুত্ৰ চন্দন। সিহঁতৰ দুৰ্ভেদ্য ঘৰটোত ঘন বৰষুণ আহিলেই ঠায়ে ঠায়ে পানীৰ টোপাল পৰি ঠাই ভৰি যোৱাৰ অৱস্থা হয়। শৰতৰ সেমেকা বতৰ। চন্দনৰ ঘৰৰ পদূলি মুখতে কাৰোবাৰ গাড়ী এখন আহি ৰয় আৰু হৰ্ন বজায়। শুকুন্তলাই ৰন্ধা-বঢ়াৰ কামৰ বাবে পাকঘৰত সোমাই চৌকাত জুইকুৰা জ্বলাব লৈছে। জুই ফুকীয়াই ফুকীয়াই চন্দনক কয়,

: তই শুনিছনে চন্দন, পদূলিমূৰত কোনোবাই গাড়ী ৰখাই মাতি আছে। আজি কালি ত‌ই সেই কি লিখি লিখি থাক, কত কি হয় একোকে খবৰ নাৰাখ।

বহাৰ পৰা হাউলি ওচৰতে থকা পাচলিৰ খৰাহীটো টানি খং উঠা যেন কৰি শুকুন্তলাই পাচলি খিনি কুটাত লাগিলে।

: মা, তয়ে চাই আহচোঁন। মই কিবা এটা লিখি আছোঁ, উঠিলেই মনৰ পৰা কথাবোৰ ওলট-পালট হৈ যাব।

চন্দনে পাকঘৰৰ মুকলি বাৰান্দা খনত থকা চকীখনতে বহি আছে। তাৰ সন্মুখত লেপট’পৰ সৈতে এখন টেবুল। সি লেপট’পটোত কিবা লিখি থকাৰ পৰা মোৰ নোতোলাকৈয়ে ক'লে।

: এ থ থ তোৰ লিখা মেলা…, বৰ লিখক হবি। কিবা এটা কাম যোগাৰ কৰাটো চিন্তা নকৰ। বৰ লিখক হৈ তৰাবি। এজাক বৰষুণ আহিলেই ভিতৰখন সাগৰ হয়, সেইটো হ'লে দেখা নাই হবলা। মাৰ জনীয়ে ঘৰৰ কামেই কৰিম নে, বাৰীৰ কামেই চাম। এতিয়া আৰু ত‌ই সেই সৰু ল'ৰাটো হৈ থকা নাই। কাম এটাত সোমাই ত‌ই প্ৰথমে চলিব পৰা হোৱা হ'লে। আৰু ঘৰটোও যদি কিবা এটা ব্যৱস্থা কৰি মেৰামতি কৰিব পৰা হলে তোৰ বিয়া খনৰ কথাও চিন্তা কৰিব পাৰিলো হয়। কিন্তু তোৰ…

: হ'ব মা তোৰ সেই বিয়াৰ কথা বাদ দে আৰু। চাবি এদিন মোৰ লিখনিৰ দ্বাৰা মোক সকলোৱে চিনি পাব আৰু লগতে তোকো। এই দুনিয়াত সকলো মানুহৰ লগত কথা পাতিম, ফূৰ্ত্তি কৰিম, আনন্দ কৰিম, নানা ঠাই ঘূৰিম।

তাৰ, সন্মূখতে কল্পনাৰ সংসাৰ খন দেখাৰ দৰে মুখ খনত প্ৰফুল্লিত ভাৱ এটা ফুটি উঠিলে। পদূলিত কোনেনো মাতিছে চাবলৈ বুলি সি বহাব পৰা উঠিলে। তাৰ মুখ খনত অনিচ্ছাৰ ভাৱ এটা দেখা গ'ল। ঘৰৰ দুৱাৰ মুখৰ পৰাই চন্দনে পদূলিত ৰৈ থকা গাড়ী খনলৈ লক্ষ্য কৰিলে। গাড়ীৰ খোলা খিৰিকীৰে দি সি দেখা পালে ড্ৰাইভাৰ আসনত ড্ৰাইভাৰ জন। ড্ৰাইভাৰৰ কাষৰ আসনত এজন ভদ্ৰলোক। আৰু পিছৰ আসনত এগৰাকী মহিলাৰ লগত এজনী গাভৰু যুৱতী যেন। চন্দন গৈ গাড়ীখনৰ ওচৰ পোৱাত ভদ্ৰলোক যেন লগা ব্যক্তি জন গাড়ীৰ পৰা নামি আহি থকা চন্দনক উদ্দেশ্যি ক'য়,

: এইটো চন্দন দুৱৰাৰ ঘৰ…?

: হয়,

: আপুনি…

: হয়, ময়ে চন্দন দুৱৰা। পিছে আপোনাকহে চিনি নাপালোঁ ? দূৰৰ পৰা অহা যেনেই পাওঁ।

চন্দনৰ ব্যক্তি জনক এই অঞ্চলত আগতে কেতিয়াও দেখা নোপোৱাৰ বাবে দূৰৰ পৰা অহা যেনেই লাগিল।

: হয় আমি দূৰৰ পৰাই আহিছোঁ। মোৰ নাম জগতমোহন চৌধুৰী। এয়া মোৰ পৰিবাৰ আৰু এই মোৰ ছোৱালী।

চন্দনে ময়ে চন্দন বুলি কোৱা শুনি তেওঁলোকো গাড়ীৰ পৰা নামি আহি জগত মোহনৰ ওচৰতে ৰয়হি। চন্দনে দুয়ো গৰাকীকে সম্ভাষণ জনোৱাত তেওঁলোকেও প্ৰতি সম্ভাষণ জনায়।

: পিছে কি বা দৰকাৰত আহিলে…, অ আহক আহক প্ৰথমে আপোনালোক বহি লব, ব'লক।

সি যেন কিবা পাহৰি গ'ল শিষ্টাচাৰৰ, তেনে এটা অনুভৱ কৰি তেওঁলোকক ঘৰলৈ মাতিলে।

: এতিয়া নবহো দিয়া, বেয়া নাপাবা তুমি বুলিয়েই কৈছোঁ, মোৰ ল'ৰাৰ বয়সৰ দৰেই লাগিছে।

: নাই নাই ক'ব পাৰে, বেয়া নাপাওঁ।

: প্ৰথমে অলপ ফুৰি আহি ল‌ও। ঘূৰি আহি বহিম নিশ্চয়। আচলতে আমাৰ ঘৰ গুৱাহাটীত। এতিয়া তোমালোকৰ এই চহৰটো ফ্লেট এটা লৈছোঁ। বহু দিনৰ পৰাই তোমালোকৰ গাৱঁৰ ওচৰত থকা বনানী খনৰ গুণগান শুনি আহিছোঁ। সেয়ে ভাবিলো, এতিয়া এই চহৰতে থাকিম যেতিয়া প্ৰথমে প্ৰাকৃতিৰ সৌন্দৰ্য্য উপভোগ কৰি লোৱাই ভাল হ'ব। তোমালোকৰ গাঁৱত আহিয়েই গম পালো তুমি বোলে এজন প্ৰকৃতি প্ৰেমী ল'ৰা। তুমি লিখা মেলাও কৰা হেনো আৰু শুনিছোঁ তুমি ইয়াৰ বহু কথাই জানা বোলে। সেয়ে ভাবিলো তোমাক লগত লৈ গ'লে বনানী খন চোৱাত বেছি সুবিধা হ'ব লগতে ইয়াৰ নজনা সকলো কথা তুমি জনাবও পাৰিবা, নহয় জানো…?

চন্দনক জগতমোহনে বনানী খনলৈ লগ ধৰাত সি কাঞ্চনৰ কথা ভাবিলে…তাই বা এতিয়া কি কৰি আছে। তাইৰ সময় বা হ'ব নাই আমাৰ লগত যাবলৈ।

: তোমাৰ সময় হ'ব নে ? যদি বেয়া নোপোৱা আমাৰ লগতে…

চন্দনে খন্তেক নিমাত হৈ ৰৈ থকাৰ বাবে জগতমোহনে চন্দনে যাবলৈ অনিচ্ছা কৰিছে বুলি ভাবিলে।

: নাই কিয় বেয়া পাম। যাম ৰব, মই কাঞ্চনকো মাতি লওঁ। আমাৰ গাঁৱলৈ অহা সকলো অতিথিক শুশ্ৰুষা কৰাটো আমাৰ কৰ্তব্য বুলিয়েই আমি ভাৱো।

চন্দনে কথাষাৰ কওঁতে জগত মোহনৰ জীয়েক হৰীপ্ৰিয়াৰ মুখলৈ এবাৰ কেৰাহিকৈ চায়, তাইও চন্দনলৈ এবাৰ চায়।

: কাঞ্চন…?

চন্দনৰ মুখত কাঞ্চন নামটো শুনি হৰীপ্ৰিয়াৰ অকস্মাতে কাঞ্চন বুলি প্ৰশ্নবোধক শব্দ এটা ওলাই আহে। হয়তো তাই কোন কাঞ্চন বা চন্দনৰ কি হয় মনটোত জিজ্ঞাসা হৈছিল।

: অ, কাঞ্চন, কাঞ্চন মোৰ সৰু কালৰে বান্ধৱী। আমি একেলগে ডাঙৰো হৈছোঁ, ফুৰা মেলাও কৰো প্ৰায় একেলগে। দুঘৰ মান এৰিয়ে তাইৰ ঘৰ পাম। নহ'লে কাম এটা কৰোঁ, আমি সেই ফাললৈকে যাম যেতিয়া তাইক ঘৰৰ পৰাই উঠাই লৈ যাওঁ…, নে কি কয়…?

চন্দনে তেওঁলোকৰ মুখলৈ সঁহাৰিৰ আশাৰে চায়।

: ভালে হ'ব দিয়া আমাৰ প্ৰিয়াৰো এজনী লগ হ'ব।

মাকে জীয়েক হৰীপ্ৰিয়াৰ মুখলৈ চাই কথাষাৰ ক'লে। হৰীপ্ৰিয়াক সকলোৱে প্ৰিয়া বুলিয়ে মাতে।

: এক মিনিট ৰব…

চন্দন ঘৰৰ ভিতৰলৈ সোমাই যায় আৰু মাকক কয়,

: মা মই চাপৰিৰ পৰা আহিবলগীয়া কাম এটা হ'ল। মই গৈ আহো, তই ভাত খাবি মোলৈ ৰৈ নাথাকিবি।

মাকে তাক একো নকলে মাথোঁ তাৰ মুখলৈ এবাৰ চাই লৈ নিজৰ কামত লাগিল। সি ম'বাইলটো পকেটত ভৰাই লৈ ঘৰৰ পৰা ওলাই আহে গাড়ীৰ ওচৰলৈ।

: ব'লক,

সকলো গাড়ীত বহে। চন্দনো বহি লয়। গাড়ী চলিবলৈ ধৰিলে। 

: ৰাখিব ৰাখিব এইটোৱে তাইৰ ঘৰ। মই মাতি আনিছো, জাষ্ট এক মিনিট ৰব।

চন্দন গাড়ীৰ পৰা নামি কাঞ্চনৰ ঘৰলৈ সোমাই যায়।‌ সি কাঞ্চনক চিঞৰি মাতে। কাঞ্চন, ঐ কাঞ্চন ওলাই আহচোঁন, আমি এফালে যাওঁ।

: কি হ'ল, কিয় ইমান চিঞৰিছ ?

চন্দনৰ চিঞৰ শুনি কাঞ্চন লৰা-ঢপৰাকৈ ওলাই আহি তাক কৃত্ৰিম খং দেখুৱায়। কাঞ্চনে পদূলিৰ সন্মূখত ৰৈ থকা গাড়ী খন হঠাৎ দেখি তাইৰ গাৰ চাদৰখন ঠিক আছে নে নাই চাই লৈ চন্দনৰ মুখলৈ প্ৰশ্নবোধক চাৱনিৰে চায়।

: চহৰৰ পৰা আহিছে আমাৰ চাপৰিখন চাব বোলে। তেওঁলোক নতুনকৈ অহাৰ বাবে চাপৰিখন চিনি নাপায় যে সেয়ে মোক লগ ধৰিছে, বলচোঁন ওলা।

: যা আকৌ, তোক লগ ধৰিছে তয়ে যা মই অচিনাকি মানুহৰ লগত কিয় যাম ? আৰু যাবলৈ মোৰ সময়ো নাই।

: মই টো লগ ধৰিছো…, ত‌ই মোকো লোকৰ বুলিয়েই ভাৱ…? নালাগে নোৱাৰ যদি…, যলৈকে গ'লেও আমি একেলগে যাও বুলিহে লগ ধৰিলো। আৰু যোৱা হ'লে যেনিবা ছোৱালী জনীৰে লগ এটা হ'ল হয়।

চন্দনে ৰুষ্ট ভাৱ এটা কৰি গাড়ীখনৰ ওচৰলৈ ঘূৰি যাব ধৰে।

: ৰ ৰ মই ওলাই আহো।

কাঞ্চনে কিবা এটা ভাবি সিহঁতৰ লগত যাবলৈ বুলি কাপোৰ যোৰ সলাবৰ ভিতৰলৈ সোমাই যায়।

: অঁ, অলপ সোনকাল কৰ।

চন্দনৰ মুখত সন্তুষ্টিৰ ভাব এটা ফুটি উঠিল। খন্তেক সময়ৰ পাছতে কাঞ্চনে ধুনীয়াকৈ চাদৰ মেখেলা যোৰ পিন্ধি ওলাই আহে। আৰু চকুত হাঁহি এটি লৈ তাই চন্দনক উদ্দেশ্যি ক'য়,

: চন্দন, কেনেকুৱা লাগিছে, ঠিকেই আছে নে মোৰ ?

: ঠিকেই দে। কিনো চাব লাগে…আৰু আমি প্ৰাকৃতিক খনহে চাব যাব ওলাইছো, ক'ৰবাত প্ৰদৰ্শনী কৰিবলৈ নহয় নহয়।

সি তাইক জোকাবৰ বাবেই মাথোঁ এনেই তাইক তেনেদৰে ক'লে। প্ৰকৃততে নীলা চাদৰ খনেৰে তাইক খুবেই ধুনীয়া দেখাইছে। আৰু এই গোটেই অঞ্চলটোৰ ভিতৰত কাঞ্চনৰ দৰে সহজ, সৰল, অতি ৰূপৱতী, নয়নানন্দ দ্বিতীয় এজনী যে নোলাব সেয়া সকলোৱে জানে। তাই তাৰ কথাত তালৈ পোন্দোৱাকৈ চাই নিমাত হৈ গাড়ীৰ ওচৰ গৈ পালে। প্ৰিয়াৰ মাকে কাঞ্চনক দেখি মাত লগায়,

: কাঞ্চন আহাঁ, তুমি আমাৰ ওচৰতে বহা।

: হ'ব খুৰী।

কাঞ্চনে প্ৰিয়াক hy বুলি কৈ প্ৰিয়াৰ কাষতে বহি ল'লে।

প্ৰিয়াইও সহাঁৰি জনালে।

: কাঞ্চন, খুৰীহঁতক ভালদৰে জেগাবোৰ চিনাকি কৰাই যাবি আকৌ দেই।

চন্দনে কাঞ্চনক কথাষাৰ কৈ তাইৰ ওফন্দামুৱা মুখ খনলৈ কেৰাহিকৈ চায়। তাইও চকুহাল ডাঙৰ কৰি তালৈ চাই দিয়ে। চন্দনে কথাটো আৰু নবঢ়াই জগতমোহনৰ কাষতে বহি ললে।

: ব'লক, এতিয়া আমি গৈ থাকিব পাৰোঁ।

চন্দনে ড্ৰাইভাৰ জনক ব'লক বুলি কোৱাত গাড়ী চলিবলৈ ধৰিলে, নন্দন বন বনানীৰ অভিমুখে।

                              *****

                                (দুই)

নন্দন বন গাঁৱৰ মাজৰে চাপৰিলৈ যোৱা যিটো ৰাস্তা, সেই ৰাস্তাটোৰ টাৰ্ণিং লোৱা ঠাই এডোখৰ, যত নদীলৈ যোৱা হয়, তাতে এটা ৰাস্তাও আছে। এই তিনি আলিটোতে আন আন দোকানৰ লগতে ৰামচৰণৰো এখন ডাঙৰ গেলামালৰ দোকান আছে। দোকানৰ সন্মুখৰ ৰাস্তাৰ কিনাৰতে এজোপা জোপোহা গছ আছে। জোপাৰ তলতে যুগল, যদু, ৰত্ন, আৰু চবিনে কেৰমগুটি খেলি আছে। যুগল এই গাঁওখনৰ গাঁও বুঢ়াৰ পুতেক হয়। খেল, আড্ডা, পাৰ্টি এইবোৰেই তাৰ কাম। কাঞ্চনৰ ওপৰত তাৰ চকু। তাইক পোৱাৰ অভিলাষ এটা সি বহুদিনৰ পৰাই তাৰ মনত পুহি ৰাখিছে।

: ঐ চা চা, সৌখন গাড়ীত চন্দনক যোৱা যেন দেখিলোঁ।

যদুৱে অকস্মাতে চন্দক গাড়ীত যোৱা দেখি চিঞৰি উঠিল। বাকী লগৰ কেইটায়েও তাৰ চিঞৰত সেই ফালে চালে। সিহঁতে খেলি থকাৰ পৰাই জগতমোহনৰ গাড়ী খন সেইফালে দি পাৰ হৈ যোৱা দেখা পালে।

: অঁ টো, কোনোবা এজনী ছোৱালীৰ লগত সেই জনী আমাৰ কাঞ্চনো নহয় জানো…?

গাড়ীৰ ভিতৰত বহি কাঞ্চনকো ৰত্নৰ চকুত পৰাত সি লগতে কৈ উঠিল।

: হয় হয় কিয় নহব, চন্দন যত, তত টো কাঞ্চন থাকিবই লাগিব। বেচেৰীয়ে তাৰ সকলো কথাই শুনে। তাৰ মাককো কাম বনত সহায় কৰি দিয়ে। সেই বিহু আহিলে পিঠা-পনাও তায়েটো বনাই দিয়ে গৈ। মুখত নকলেও বুজা যায় কাঞ্চনে চন্দনকে ভাল পায়। পিছে সিহে কথাটো বুজিব নিবিচাৰে। তাৰ হেনো ডাঙৰ সপোন, গোটেই পৃথিৱীত ঘুৰি ফুৰাৰ।

চবিনে কথাখিনি কৈ যুগলৰ মুখলৈ চালে। কাৰণ সি জানে যোগলে যে কাঞ্চনে আনক ভালপোৱাটো বেয়া পায়।

: থ থ টোৰ কথা, সিহঁত সমনীয়া। একেলগে পঢ়িছে, একেলগে ডাঙৰো হৈছে। সেই কাৰণে তেনেকৈ থাকে। কাঞ্চন মোৰ, তাই নামানিলেও নহ'ব। চল, বল, বুদ্ধিৰে হ'লেও এদিন তাইক মোৰ কৰিম। ত‌ই যি-তি কথা কৈ নিদিবি দেই চবিন। মাথা কেৰেক হৈ যাব মোৰ, তেতিয়া গম পাবি…অঁ। সেইবোৰ এতিয়া বাদ দে বাৰু। এতিয়া আচল ৰহস্য টো কি তাকহে জানিব লাগিব ? চহৰৰ মানুহৰ লগত সি বনানী খনলৈ গৈছে। কোন সেইটো চহৰৰ মানুহ…? মই থাকোতে তাৰ দৰে এটাক কিয় লগ ল'লে, কথাটো মই গম ল'ব‌ই লাগিব।

যুগলে চবিনলৈ খঙেৰে চাই কথাখিনি কৰে। চবিনে মূৰটো তল কৰিলে।

: কি ৰহস্য থাকিব ইয়াত ? চন্দন ভাল, সৎ, সঁচা আৰু স্মাৰ্ট ল'ৰা বুলি গাঁৱৰ সকলোঁৱে জানেই চোন। সেইবাবে তাৰে কথা কোনোবাই কলে চাগে। গতিকে সিহঁতে তাক লগত লৈ গৈছে। পিছে তই, কাঞ্চন তোৰ তোৰ বুলি ভাবি থাকোতেই যাব। এদিন যদি চন্দনে বুজি উঠিব বা তাইয়ে তাৰ মন ভোলাই তাইৰ মনৰ কথাবোৰ কৈ দিব তেতিয়া দুয়ো এক হৈ যাব। ঘৰ সংসাৰো কৰিব। ত‌ই আৰু চাই থকাৰ বাদে কি কৰিবি ? মদ খাই পৰি থাকিবি, নে সন্যাসীৰ দৰে তপ জপ কৰিবি।

ৰত্ন‌ই যুগলক ঠাট্টা কৰাৰ উদ্দেশেই কথাখিনি ক'লে। যুগলৰো তাৰ কথাবোৰ শুনি খঙে মাথা চোলে।

: চুপ, একদম চুপ থাক্। সেইটো কেতিয়াও হ'ব নোৱাৰে, মই হব‌ই নিদিওঁ। যদি তেনে হয়‌ও, তেতিয়া মই তাক গাঁৱে এৰিবলগীয়া ব্যৱস্থা কৰিম, নতুবা তাক এই পৃথিৱীৰ পৰাই যোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰিম, ত‌ই just চাই থাক।

ৰামচৰণে দোকানৰ গ্ৰাহকক বস্তু দি আজৰি হোৱাত এনেয়ে কথাৰ ভাগ-বতৰা ল'বলৈ সিহঁতৰ ওচৰলৈ আহে আৰু সিহঁতক ক'য়,

: কি হে ডেকা লৰাহঁত আজি পুৱাই লাগিলা এইডালৰ লগত। আজি কিবা কামৰ ছুটীৰ দিন নেকি তোমালোকৰ…? 

ৰামচৰণে হাস্যকৰে সিহঁতক কথাষাৰ কৈ, কেৰমব’ৰ্ড খন দেখুৱাই আঙুলিৰে গুটি মাৰাৰ দৰে নক্সা এটা কৰে শূণ্যতে।

: কি কোৱাহে ৰামচৰণ। আমি কামত লগাওহে; আমি নকৰোঁ নহয়। আমি দেখোন কাম কৰাৰ দৰকাৰে নাথাকে। 

যুগলে কেৰমগুটি এটা মাৰি লৈ ৰামচৰণক উত্তৰ টো দি মুখত এটা আত্মগৌৰৱী হাঁহি জিলিকালে।

: হয় দিয়া তোমাৰহে আৰু কপাল। সেই ককাদেউতাৰ দিনৰে পৰা গাঁও বুঢ়াৰ বাবটো। এতিয়া তোমাৰ দেউতাৰাই চলাই আছে। বহুটো মাটি সম্পত্তিও ঘটিলে, খাব-ববৰ বুলিবলৈ মাথোঁ তুমিয়েই। তেনেস্থলত তুমিনো কিয় কাম কৰিব লাগে নহয় নে…?

: তুমি ঠিকেই বুজিছা ৰামচৰণ। বাৰু ৰামচৰণ, কোৱা চোন তুমি কি ভাৱা ? এই মাত্ৰ যে চহৰৰ যেন লগা গাড়ী খনত উঠি চন্দন আৰু কাঞ্চন চাপৰিৰ দিশে গ'ল। কি দৰকাৰত সিহঁতক লগত নিব পাৰে বাৰু…।

যুগলে নিজেও কথাটো চিন্তা কৰিবলৈ ধৰিলে তেনে ভাব এটা তাৰ মুখত দেখা গ'ল।

: কি দৰকাৰ হব পাৰে আৰু…, কোনোবা ফুৰিবলৈ আহিছে সিহঁতক লৈ গৈছে, কথা সিমানেই। তাতে চন্দনৰ বাদে বেছি কথা জনা, পঢ়া শুনা কৰা আমাৰ গাঁৱত আৰু আছে নো কোন ?

: বাদ দিয়াহে… বেছি কথা জানে। পঢ়া শুনা কৰি বেছি কথা জানিবহে পাৰে, কৰিব একো নোৱাৰে। সেইটো তুমি বুজি লোৱা। আজি কালি টকা লাগে টকা। টকা হ'লে সকলো কৰিব পাৰে, যি মন যায় তাকে।

যুগলে অহংকাৰত গলাৰ সিৰ ফুলাই ৰামচৰণক জবাব দিলে। ৰামচৰণেও জানিছিল অহংকাৰী যোগলৰ মুখত ইয়াত কৈ আৰু একো সুবিচাৰ শুনিবলৈ নাপায়। কাৰণ, নিজৰ চিন্তা শক্তিৰ অনুভৱেৰে যেতিয়ালৈকে কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো বিষয় গভীৰ ভাবে বুজি নাপায় তেতিয়ালৈকে তেওঁৰ পৰা উপদেশ বা শাস্তিৰে কোনো সুফল পোৱাৰ আশা কৰিব নোৱাৰি।

—-------

           —-------

জগতমোহনৰ গাড়ীখন নিৰন্তৰ গৈ সেউজীয়া ধানেৰে ভৰা পথাৰ খন অতিক্ৰম কৰিলে। গেৰ ধৰিবলৈ আৰম্ভ কৰা ধাননি ডৰাৰ শোভাশে যেন দাৱনীৰ মন মতলীয়া কৰি উৰুৱাই লৈ যাব কেনিবা মনোমুগ্ধ স্মৃতি লৈ। পথাৰ খনৰ পিছতেই পোৱা যায় গাঁৱৰ লোকসকলে খেতি কৰা, বহু হেক্টৰ বিঘা মাটিৰে আগুৰা ফৰিংতলি সমতল ভূমি খিনি। গাঁৱৰ লোকে ইয়াত‌ আলু, ঘেঁহু, বুট, মটৰ, সৰিয়হ, তিচি আদি খেতি কৰে। এই ফৰিংতলি ভূমি খিনি পাৰ হৈয়ে চাপৰিটো পোৱা যায়। জগতমোহনৰ গাড়ীখন গৈ সেই ঠাই পোৱাত, জগতমোহনে ড্ৰাইভাৰ দীপকক উদ্দেশি কয়,

: দীপক গাড়ী ৰাখাচোন।

দীপকে ভাল ঠাই এডোখৰ চাই গাড়ীখন ৰাস্তৰ দাঁতিতে ৰখালে। জগতমোহন গাড়ীৰ পৰা নামিল। তাকে দেখি গাড়ীৰ পৰা সকলো নামে। প্ৰিয়াই ফুলি থকা সৰিয়হ খেতি বোৰ, আৰু আন আন খেতিবোৰৰ মনোহাৰী দৃশ্য দেখি আনন্দত অভিভূত হৈ পৰে।

: Wow looking wonderful…, কিম্মান ভাল লাগিছে সৰিয়হ ফুলবোৰ, নহয় নে পাপা…।

প্ৰিয়াই চাৰিও ফালে আশ্চৰ্যৰে চাবলৈ ধৰিলে।

: হয় দিয়া, বহুতেই ভাল লাগিছে। কিন্তু… এই খেতিবোৰ কৰোতে টো মানুহবোৰৰ বহু কষ্ট হয়। কষ্ট অনুসাৰে ফল সিমান নাপায় চাগে, নহয় জানো চন্দন ?

: হওঁতে হয় কথাটো, তথাপিতো গাঁৱৰ মানুহবোৰে নিজে কষ্ট কৰি পোৱা খেতিৰ পৰাই এমুঠি আনন্দৰেই খাই আছে। কাৰোৰে মনত ইয়াক লৈ অকণো দুখ নাই। পিছে চৰকাৰে যদি খৰালিত সুবিধা হোৱাকৈ water supply machine এটা বহাই দিলে হয় তেতিয়াটো কোনো কথাই নাছিল। খেতি বোৰো বেছি ভাল হ'ল হেঁতেন আৰু লাভো যথেষ্ট হ'ল হয়।

: মোৰ কিন্তু আন এটা কথাহে মনলৈ আহিছে। তুমিও ভাৱাচোন…, যদি কোনো কোম্পানীয়ে এই ঠাই টুকুৰাত এটা প্ৰকল্প বহুৱাই মানুহবোৰক এটা এটা কাম দিয়ে, তেতিয়া কিমান আৰামত কটাব পাৰিব। নিজৰ ল'ৰা ছোৱালীকো ভালদৰে পঢ়োৱাব পাৰিব মাহে যদি দৰমহা এটা পায়।

: ঠিকেই কৈছে আপুনি, নিশ্চয় সুবিধা এটা হ'ল হয়…, কিন্তু ইয়াৰ মানুহবোৰে সেইটো কেতিয়াও নকৰে। কাৰণ আমাৰ এই মাটি, পথাৰৰ খেতিয়ে আমাৰ জীৱন, আমাৰ ভৱিষ্যত আৰু আমাৰ গৌৰৱ।

: বেয়া নাপাবা, মই যিটো ভাল বুলি ভাবিলো সেইটো কৈ দিলোঁ। বাৰু এতিয়া তেনেহলে আমি দেৰি নকৰি আগলৈ গৈ থাকো। পানীৰ সমস্যাৰ কথাতো কিবা এটা কৰিব পাৰোঁ নেকি চাম বাৰু।

: অঁ, গৈয়ে থাকো ব'লক।

চন্দনে ব'লক বুলি কোৱাত জগতমোহন, প্ৰিয়া, প্ৰিয়াৰ মাক আৰু দীপক গাড়ীত গৈ বহে। কিন্তু চন্দনে দেখিলে..., প্ৰাণৱান ডেকা গাভৰুৰ মন ৰোমাঞ্চক অনুভূতিপ্ৰৱণ কৰিব পৰা তিৰবিৰণি হাঁহিৰে আহ্বান জনোৱা যেন, ফুলি থকা সৰিয়হৰ মাজে মাজে ফুলবোৰ আলফুলে লিৰিকি লিৰিকি আপোন ভোলা হৈ কাঞ্চন দূৰলৈ গৈ আছে। সি কাঞ্চনক চিঞৰিলে।

: কাঞ্চন আহ, আমি যাও…,

কিন্তু কাঞ্চন নিজৰ ভাৱতে মগ্ন হৈ গৈ থাকিল। হয়তো তাই চন্দনৰ মাত শুনিও মাত নিদিয়াকৈ আছে। চন্দনে ভাবিলে অহাৰ সময়ত এই জনীক কিয় জগৰ লগাই লৈছিলোঁ ! অগত্যা সি তাইৰ ওচৰলৈয়ে আগবাঢ়ি যায়। কথা কৈ সময় নষ্ট নকৰি তাইৰ হাতত ধৰি, সৰু ছোৱালী এজনীৰ দৰে তাইক টানি লৈ আহে গাড়ীৰ ওচৰলৈ। আৰু গাড়ীৰ দৰ্জা খন খুলি দি কয়,

: উঠ, বহি ল।

প্ৰিয়াই চন্দনৰ মুখলৈ কিবা ভাবত চোৱাত সি অকণমান লাজ ভাবেৰে কয়,

: ফুল দেখিলে তাই এৰি আহিব‌ই নিবিচাৰে।

গাড়ীৰ দৰ্জা খন বন্ধ কৰি দি চন্দনো গাড়ীত বহি ল'লে। ড্ৰাইভাৰে গাড়ী চলাই দিয়ে চিধা চাপৰিৰ বনানী খনলৈ বুলি।

                                     *****

                                     (তিনি)

ৰূপৱতী, গুণৱতী, মোহনীয়া, বিনন্দীয়া, শালীনতা আপুনি যিয়েই নক‌ওক কিয়, এই সকলোবোৰ গুণেৰে পৰিপূৰ্ণতা, শিক্ষিতা নন্দন বন গাঁৱৰ গাভৰু কাঞ্চন। বিশাল আকাশত তিৰবিৰাই থকা অসংখ্য তৰাৰ মাজত যেতিয়া পূৰ্ণমাসী জোনটোৱে দেখা দিয়ে তেতিয়া জোনৰ পৰিবৰ্দ্ধন পৰিস্ফুট আলোকৰ ওচৰত আন সকলো জোনৰ তুলনাত ম্লান হৈ পৰে। ঠিক সেইদৰে এই বৃহত্তৰ অঞ্চলটোৰ আন গাভৰু, মহিলা সকলৰো একে অৱস্থা হয় কাঞ্চনৰ তুলনাত। আৰু এই কথা সকলোৰে পৰিজ্ঞাত। কিন্তু কাঞ্চনে নিজৰ সৌন্দৰ্য্যক লৈ কেতিয়াও গৌৰৱ, অহংকাৰ কৰা নাই। তাই সাধাৰণ ভাবে সহজ-সৰলকে থাকিয়ে ভাল পায়। তাই নিজত কৈ আনৰ সুখ দুখৰ কথাহে বেছি চিন্তা কৰে। অৱশ্যে তাই যে বহুত স্বাভিমানী, জেদি; সেইটো নোকোৱাকৈ থাকিব নোৱাৰি। কাঞ্চনহঁতৰ ঘৰত মানুহ বুলিবলৈ বায়েক সুলক্ষ্যা, মাক পমিলা আৰু বাপেক দিম্বেশ্বৰ এই চাৰিজনেই। ল'ৰা সন্তান নাই যদিও পমিলাই দুয়োজনী ছোৱালীক লৈয়েই সুখী। কাঞ্চনেও এজন ল'ৰাৰ দৰেই নিজৰ দায়িত্ববোৰ পালন কৰি আহিছে। তথাপি মাজে মাজে পমিলাৰ চিন্তা এটা আহে সিহঁত দুজনীক লৈ। কাৰণ সিহঁত দুয়ো জনী এতিয়া গাভৰু তাতে পঢ়া-শুনা শেষ কৰি ঘৰতেই বহি আছে। ভাল ল'ৰা পালেই সিহঁতক বিয়া দিয়াৰ কথা মাকে মনতে ভাবিছে। অৱশ্যে কাঞ্চন ঘৰত এনেই বহি থকা নাই বাৰু। বোৱা-কটাৰ লগতে তাই গাঁৱৰ ল'ৰা-ছোৱালীক টিউচনো কৰে। মুঠতে তাইৰ লাগতিয়াল খৰছ বোৰ তাই নিজেই উলিয়াই লয়। সেয়েহে কাঞ্চন লৈ মাকে বেছি চিন্তা নকৰে। কাঞ্চনক মাকে যিদৰে মৰম কৰে সেইদৰে তাইৰ ওপৰত মাকৰৰ অগাধ বিশ্বাসো আছে। কিন্তু মাকৰ চিন্তা সুলক্ষ্যাক লৈহে। কাৰণ সুলক্ষ্যা কাঞ্চনৰ দৰে সাহসিক নহয়। সকলো ক্ষেত্ৰতে তাইক মাক বা ভনীয়েকক লগত লাগিবই। সেয়ে পমিলাই আগত সুলক্ষ্যাক ভাল ল'ৰা এটা চাই সোনকালে বিয়া দিয়াৰ কথা ভাবিছে। পমিলাই ৰূমৰ কাপোৰ কেইখন সামৰি সামৰি সুলক্ষ্যাক চিঞৰি কয়,

: সুলক্ষ্যা কি কৰি আছ ? চাও, মবাইলটো লৈ আনচোন মোমায়েলৈ ফোন এটা কৰোঁ।

কথাটো ঠিক হয় যদি পাৰিলে সোনকালেই কামটো কৰি পেলাব লাগিব। পমিলাই নিজকে কয়।

: ৰ'বি মা, নি আছোঁ।

সুলক্ষ্যাই আনটো ৰূমত কিবা এটা কৰি থকাৰ পৰাই মাকক চিঞৰি ক'য়। সুলক্ষ্যাও গহীন, গম্ভীৰ, সহিষ্ণুতা আৰু সকলো ক্ষেত্ৰতে নিজৰ দায়িত্ব বজাই ৰাখিব পৰা এজনী ধুনীয়া ছোৱালী।

:হোঁ, মা ল এইটো ম'বাইল।

মাকক মবাইলটো দি সুলক্ষ্যা ৰূমৰ পৰা ওলাই যায় এৰি অহা কামলৈ। মাকে সুলক্ষ্যা ওলাই যোৱাৰ পিছত ভায়েক হেমন্তৰ নম্বৰলৈ ফোন লগায়। সিফালে হেমন্তৰ জীয়েক পল্লৱীয়ে ফোনটো ৰিচিভ কৰে।

: hello জেঠাই,

: অঁ পল্লৱী, ভাল নে তোমাৰ ? কি কৰি আছিলা ?

: উম, ভালেই জেঠাই। বাথৰুমত আছিলো, just আহি ৰূমত সোমাওতেই আপোনাৰ ক'ল টো আহিলে।

:অ, হয় নেকি।

: আপোনালোকৰ ভাল নে জেঠাই, কাঞ্চনে কি কৰিছে ?

: উম ভাল ভাল। কাঞ্চন চাপৰিলৈ গৈছে।

: চাপৰিলৈ…, কিবা পিকনিক আছে নেকি ? তাই যে মোক এবাৰো নকলে।

: অ, নহয় অ' তাই যোৱাৰ কোনো কথা নাছিল। কোনোবা চহৰৰ পৰা চাপৰিলৈ ফুৰিব আহিছে। সিহঁতে চন্দক লগ ধৰিলে। আৰু চন্দনে লগত তাইক লৈ গৈছে।

: অঁ,

: অ পল্লৱী, হেমন্ত আছে নে ফোনটো দিয়াচোন অকণমান।

: উম আছে, দিছোঁ ৰ'ব দেই জেঠাই।

পল্লৱীয়ে ফোনটো নি বাৰান্দাতে বহি থকা বাপেকক দি নিজৰ ৰূমলৈ সোমাই যায়।

: অঁ বাইদেউ ক…,

: ঘৰতে আছ ? আজি স্কুল নাই নেকি…,

:  গৈছিলো, আজি অলপ সোনকালে ছুটি কৰিব লগীয়া হ'ল।

: অঁ…, হেৰি নহয়…, তই যে কৈছিলি আমাৰ সুলক্ষ্যাৰ বাবে ল'ৰা এটা চোৱাৰ কথা…, কথাটো কি হ'ল। ত‌ই টো জান‌ই, গাভৰু ছোৱালীৰ বোজা এটা লৈ থকাটো কিমান ডাঙৰ কথা। তাতে ছোৱালীক বিয়া দিয়াৰ বয়সত দিব নোৱাৰিলে পিছত কিবা আন কথাহে ওলাই। আমিটো জানোৱে আমাৰ ছোৱালীৰ কথা। কিন্তু সমাজত এনে মানুহো আছে ভাল ছোৱালীৰ ভালটো শুনিব নিবিচাৰা। সেই শ্ৰেণীৰ মানুহে কিবা এটা বেয়া কেনেকৈ উলিয়াব পৰা যায় তাকেহে সুবিধা চাই থাকে। কথা এষাৰ আছে নহয় আজি কালি কম বয়সীয়াল ছোৱালীৰ ৰূপহে চায়, বয়স বাঢ়িলে গুণৰ পৰা আদি কৰি বহু কথা আহি পৰে। তাতে ইহঁতে পঢ়া-শুনাও এৰিলে। আৰু পঢ়াবলৈও মোৰ শকতি নাই। তই কথাটো বুজিছ নে বাৰু হেমন্ত ?

: অঁ হয়, ত‌ই ঠিকেই কৈছ। মইও ল'ৰা এটা চাইছিলো বাৰু। ল'ৰা ঘৰেও মোক কৈছিল ভাল ছোৱালী এজনী চাই দিবলৈ। মইও মনতে আমাৰ সুলক্ষ্যাৰ কথাকে ভাবিছোঁ। তাই ভাল ছোৱালী, সিহঁতৰ ঘৰৰ বাবে তায়ে উপযুক্ত হ'ব। মই বাৰু কথাটো পাতি দিন বাৰ এটা মিলাই ল'ৰাটো লৈ তহঁতৰ ঘৰলৈ যাম। ত‌ই চিন্তা নকৰিবি। আজি কালি তেনেকৈ মই স্কুল ছুটিয়ে নাপাওঁ নহয়।

: অঁ হ'ব, তই খালী কথাটো পাহৰি নাজাবি।

: নাই নাই নাপাহৰো, তই চিন্তা নকৰিবি।

: অঁ, হ'ব দে এতিয়া ৰাখিছোঁ।

পমিলাই ক'লটো কাটি লৈ ভাবিলে…, সিহঁতে নো মোক আৰু কিমান কৰি দিব। এই মাটি, ঘৰ সিহঁতেই টো কিনি দিছে, বনাই দিছে। তাৰ চাকৰিটো হোৱাৰে পৰাই মোক প্ৰায়ে বিপদ-আপদ বোৰত সি সহায় কৰি আহিছে। ইহঁত দুজনীৰো পঢ়াৰ খৰচ মাজে মাজে সিয়ে দিছিল। তাৰো টো সংসাৰ এখন আছে। ছোৱালী জনী পঢ়াইও আছে। তাতে আজি কালি চহৰত টকা পইচা নহ'লে একোৱেই পোৱা নাযায়। অলপতে ল'ৰাটোৰো বিয়াখন পাতিলে। পল্লৱী জনী লৈ বৰ মৰম লাগে এতিয়াও তাই সৰু ছোৱালী এজনীৰ দৰেই হৈ আছে। পমিলাৰ জীয়েকক বিয়া দি ওলিয়াই দিব লাগিব কথাষাৰ ভাবি অজানিতে মনটো সেমেকিও গ'ল। পমিলাৰ কাঞ্চনৰ কথা মনলৈ আহিল…, তাই একো নোখোৱাকৈয়ে ৰাতিপুৱাই ওলাই গ'ল। সিহঁতে খাবলৈ কিবা নিছে বা নাই বাৰু ! বহু দেৰিয়ে হ'ল চোন। তাইৰ মুখখন চায়ে মই কিবাকৈ দুখবোৰ পাহৰি থাকিব পাৰোঁ…!

                                           *****

                                    (চাৰি)

চাপৰিৰ বনানী খনৰ চাৰিও দিশে বিস্তৃত হৈ আছে নানা প্ৰজাতিৰ শাল, চেগুন, বনচোম, তিতাচঁপা, গমাৰি, হলখ আদি মূল্যৱান গছ আৰু ভেলু, গমাৰী, আজাৰ, নাহৰ, পমা, উৰিয়া গছৰ লগতে লেতেকু, পনিয়ল, সুমথিৰা, বগীটেঙা আদি ফল-মূলৰ গছৰে ভৰপূৰ। প্ৰায় সত্তৰ বিধ বিৰল বিভিন্ন আকৃতিৰ উজ্বল প্ৰজাতিৰ অৰ্কিডেৰে বনানী খন ভৰপূৰ। এই বনানী খনত পোৱা আদাজাতীয় কৰ্ফূল, তামোলৰ লগত খোৱাৰ উপৰি সুগন্ধি দ্ৰব্য তৈয়াৰ কৰাও হয়। বনানী খনৰ গভীৰ ভাগলৈ গ'লে হাতী, মেথোন, সেন্দূৰী বান্দৰ, গাহৰি, নেজীয়া বান্দৰ, লাজুকী বান্দৰ, মলুৱা বান্দৰ, নাহৰফুটুকী বাঘ, লতামাকৰী বাঘ, মেচেকা, খটীয়া পহু, সুগৰী পহু, কেঁটেলা পহু আদি দেখিবলৈ পোৱা যায়। বনানী খনৰ ভৰপূৰ পক্ষীৰ কথা গুণ বখানিবলৈ গ'লে হয়তো আপোনাৰো এবাৰ এনে এখন ঠাইলৈ আহি চোৱাৰ ইচ্ছা এটা এবাৰ হ'লেও মনত জাগিব। এই বনানী খনত আছে কেতেকী, কুলি, বনকুকুৰা ,মনিয়ৰী, শামুকভঙা, মাছোৰোকা, গলমণিকা, ভাটৌ, বতা চৰাই, দেওহাঁহ, হেটুলুকা, মইনা চৰাই, পৰঘূমা, হাইঠা, ঘিলা-হাঁহ, পানী কাউৰী, বৰ বগ, কপৌ, হাৰুৱা কপৌ, ফেঁচা, শগুন, মৌ-পিয়া, ডাউক, দেও-ডঁৰিক, কামচৰাই ইত্যাদি। বনানী খনৰ সৌন্দৰ্য্য দেখি জগতমোহনকে ধৰি সকলো অতিকৈ আপ্লুত হ'ল। চন্দনহঁতে বনানী খন ঘূৰি পকি জিৰাবলৈ বুলি কোমল ঘাঁহৰে ভৰি থকা সমতল ঠাই এডোখৰলৈ যায়। বেলিও দুপৰ হ'ল। চাপৰিটোৰ কাষেৰে বৈ যোৱা নদীৰ শীতল প্ৰবাহিত বতাহে আটাইৰে দেহ মন শাঁত পেলাই দিছে। স্বাভাৱিকতে এনে এখন মনোৰমা ঠাইত পদগামী কৰা সকলো ডেকা গাভৰুৰ মন ৰিঙা ৰিঙা কৰি আকুল হৈ উৰা মাৰিব কাৰোবাৰ লগত হিয়া ভৰি মনৰ কথা পাতিবলৈ। হ‌য়তো কাঞ্চন, প্ৰিয়া, চন্দনৰো তেনে হৈছিল। ঠাইকণত থকা আজাৰ জোপাৰ তলতে জগতমোহন, প্ৰিয়াৰ মাক আৰু দিপক বহি লয়। ওচৰতে থকা নাহৰ জোপাৰ তলতে গৈ প্ৰিয়া বহে। চন্দনে কিছু সময় মনৰ ভিতৰতে কত বহিম গুণা-গঁথা কৰি প্ৰিয়াই বহা ঠাইলৈকে গৈ বহি লয়। তাকে দেখি কাঞ্চনো গৈ চন্দনৰ ওচৰত বহে।

: দিপক, গাড়ীৰ পৰা টিফিন আৰু জুইচ বটল কেইটা লৈ আনাচোন গৈ, সকলোয়ে কিবা এটা খাই ল‌ওঁ যোৱাৰ আগতে।

: ঠিক আছে চাৰ।

জগতমোহনৰ কথাত দিপকে টিফিন, জুইচ আৰু পানীৰ বটল কেইটা গাড়ীৰ পৰা লৈ আনি প্ৰিয়াৰ মাকলৈ আগ বঢ়াই দিয়ে।

 : লওঁক মেডাম।

: অঁ দিয়া।

দিপকৰ পৰা বস্তু কেইটা লৈ প্ৰিয়াৰ মাকে প্ৰিয়াক মাত লগায়।

: প্ৰিয়া, এয়া ল হি চোন।

প্ৰিয়াই আহি মাকৰ পৰা টিফিন এটা, লগতে জুইচ আৰু পানীৰ বটল লৈ আকৌ আগৰ ঠাইত বহে। মাকে আনটো টিফিনৰ পৰা কিছু খোৱা বস্তু ওলিয়াই জগতমোহন আৰু দিপকক দি নিজেও খাবলৈ লয়। প্ৰিয়াই ও বস্তুবোৰ ভগাই কাঞ্চন আৰু চন্দনক দি নিজে ও ল'লে।

: খাওঁক, লগতে এয়া জুইচো খাব দেই।

প্ৰিয়াই চন্দনৰ চকুলৈ চাই নম্ৰতাৰে ক'লে।

: কাঞ্চন খোৱা। অ, তোমাক তুমি বুলিয়ে কলো দেই, কাঞ্চন।

: হ'ব হ'ব, যদি বেয়া নোপোৱা মইও তোমাক তুমি বুলিয়ে কম।

: উম, কবা ভাল লাগিব।

: বৰ ভাল লাগিছে, এইবোৰ আপোনালোকৰ ঘৰতে বনোৱা যেন পাওঁ।

চন্দনে অল্পাহাৰ খিনি অকণমান সোৱাদ লৈ শলাগী কয়।

: অ নহয়, গুৱাহাটীতে আমাৰ অন্নপুৰ্ণা নামৰ এটা food company আছে। এইবোৰ তাতে বনোৱা হয়। আমি ক'ৰবালৈ লৰালৰিকৈ আহিবলগীয়া হলে আমাৰ কোম্পানীৰ পৰাই মগাই আনো।

: অঁ…, বাৰু আপোনাৰ বিষয়ে জানিব পাৰোনে ? মানে এতিয়া কি কৰি আছে, কত থাকে ?

: Why not, নিশ্চয় জানিব পাৰে। মোৰ নাম হৰীপ্ৰিয়া সকলোৱে প্ৰিয়া বুলিয়ে মাতে। এইবাৰ business management completed কৰিলোঁ। বৰ্তমান এই চহৰৰ নতুনকৈ লোৱা ঘৰতে আছোঁ। ভাবিছোঁ পাপাৰ কোম্পানীতে জৰিত হৈ আগবাঢ়ি যাবলৈ চেষ্টা কৰো।

: ঠিকেই ভাবিছে আপুনি। এই চাকৰি-বাকৰি বোৰত কৈ ব্যৱসায়িকতে এটা ভাল জীৱন পোৱা যায়। অৱশ্যে টকা আৰু একাগ্ৰতাৰ খুবেই প্ৰয়োজন থাকে।

খোৱা শেষ কৰি মুখ হাতখন ধুই চন্দনে কাঞ্চনৰ মুখলৈ চালে। তাই খাই শেষ কৰাই নাই। তাই লিৰিকি-বিদাৰি খাও নাখাও কৰি খাই আছে। তাইৰ মুখখন কিবা খঙত ফুলি থকা যেন লাগিল চন্দনৰ। সি ভাবিলে, আহিবৰ সময়ত তাইৰ কাপোৰ যোৰ প্ৰশংসা নকৰাৰ বাবেই তাইৰ খং উঠিয়ে আছে চাগে !

: কাঞ্চন অকণমান সোনকালে খা। ঘৰলৈ সোনকালেই উভতিব লাগিব। আজি দীপান্বিতা নহয়‌, গধূলালৈ অলপ ফূৰ্ত্তি কৰিব লাগিব। বজাৰো যাবলৈ আছে।

কাঞ্চনে একো প্ৰতিক্ৰিয়া নিদিলে। মাথোঁ দীপান্বিতা কথাটো শুনি খাদ্য খিনি অলপ খৰকৈ খাবলৈ চেষ্টা কৰিলে। চন্দনে আকৌ প্ৰিয়াৰ লগত কথা পাতিবলৈ ধৰিলে।

: বাৰু ক‌ওঁকচোন, আপোনাৰ ঘৰত আৰু কোন কোন আছে।

: হয়, আমাৰ গুৱাহাটীৰ ঘৰত দাদা আছে। দাদাই আইপিএছ পাছ কৰি অসমৰ এজন দায়িত্বশীল বিষয়াৰ দায়িত্ব পালন কৰি আছে। মোৰ পৰিচয় ইমানেই, এতিয়া আপোনালোকৰ বিষয়েও জানিব পৰা হ'লে ভাল লাগিল হয়।

প্ৰিয়াই কথাষাৰ চন্দন আৰু কাঞ্চনৰ মুখলৈ চাই কয়।

: অ নিশ্চয়, আমাৰ নামবোৰ টো গম পালেই। তথাপি, এইৰ নাম কাঞ্চন কলিতা আৰু মোৰ ভাল বান্ধৱী ও হয়।

:  Best friend…?

প্ৰিয়াৰ যেন চন্দনৰ পৰা কিবা সঠিক উত্তৰ নোপোৱাৰ বাবে অকস্মাতে মুখত উলাই গ'ল প্ৰশ্নবোধক এটা।

: অঁ, মোৰ Best friend হয় কাঞ্চন। আমি একেলগেই পঢ়িছিলো। আমি ডিগ্ৰী কমপ্লেট কৰা চাৰি বছৰে হ'ল। অৱশ্যে কাঞ্চন বয়সত মোতকৈ এবছৰে সৰু। তাইৰ ঘৰত মাক, দেউতাক আৰু এজনী বায়েক আছে। মোৰ ঘৰত মা আছে। ময়ে ঘৰৰ একমাত্ৰ সন্তান। দেউতা মই সৰু থাকোঁতেই ঢুকালে। মা‌য়ে মোক বহু কষ্টৰে ডাঙৰ দীঘল কৰিলে। এতিয়া মই কিবা-কিবি সজাগতা লিখনি, প্ৰবন্ধ, কাহিনী, গান, কবিতা-চবিতা লিখি সময়বোৰ কটাই আছোঁ আৰু।

: I am sorry আপোনা কথা জানি।

প্ৰিয়াই চন্দন পিতৃহাৰা বুলি জানিব পাৰি দুখ প্ৰকাশ কৰিলে। চন্দনে সামান্য মাথা টো লৰাই অনুভৱীক হৈ আকৌ কবলৈ ধৰিলে।

: কাঞ্চনে মোৰ লিখনি বোৰ পঢ়ি বৰ ভাল পায়। তাই মোৰ সকলো ক্ষেত্ৰতে সহযোগীতা কৰি প্ৰেৰণা দিয়ে। তাইৰ এই উচ্চাশয়ৰ বাবেই মই আন কাৰোবাৰ সমৰ্থন নাপালেও কোনো দিন পিছ হোঁহকা নাই। এক কথাত কবলৈ হ'লে তাই সদায় মোৰ অনুৱৰ্তী হৈ আহিছে।

: পাবই টো মানুহটোকো যদি পোৱা যায়।

প্ৰিয়াৰ মুখত অনু স্বৰ সুৰত কথাষাৰ ওলাই আহে।

: মানে ?

প্ৰিয়াই কি ক'ব বিচাৰিছে চন্দনে ঠিক বুজিব নোৱাৰি প্ৰিয়ালৈ চাই জানিবলৈ বিচাৰে।

: অ, নহয় মানে মই ক'ব খুজিছোঁ মানুহজন ভাল হ'লে লিখনি obviously ভাল হবই টো।

প্ৰিয়াই ফুটি উঠা মনৰ ভাবটো লুকুৱাবলৈ কথাটো ধুনীয়াকৈ মিলাই ক'লে।

: কিমান ভাল হয় নাজানো কিন্তু বাস্তৱ জীৱনৰ আধাৰৰ অনুভূতিৰে মন লগাই লিখো। পাৰিলে আপুনিও সময় পালে মোৰ লিখনি বোৰ পঢ়ি চাবচোন। মোৰ ৱেবছাইটৰ লিংক দি দিম।

: অঁ দিব, নিশ্চয় পঢ়িম।

: আমি এতিয়া সকলো গৈ থাকো নেকি।

চন্দনহঁতলৈ চাই জগতমোহনে ক'লে।

: অঁ, গৈয়ে থাকো ব'লক। কাঞ্চন, উঠ ব'ল।

জগতমোহন, প্ৰিয়া, প্ৰিয়াৰ মাক, দিপক আটায়ে উঠি গাড়ীৰ ওচৰলৈ গ'ল। চন্দনো কাঞ্চন বহাৰ পৰা উঠাৰ পিছত গাড়ীৰ ওচৰলৈ যায়। সকলো গৈ গাড়ীত উঠি বহি লয়। দিপকে গাড়ী চলাই দিয়ে চন্দনহঁতৰ গাঁৱৰ অভিমুখে।

                               *****

                                             (পাঁচ)

বেলিও বাৰ বাজো বাজো। কাঞ্চনো আহি পোৱা নাই। বাপেকো কেনিবা ওলাই গৈ ঘূৰি অহা নাই তাকে ভাবি পমিলাই ক্ষণ গণি আছে। পমিলাই ভাবি আছে দুয়োটা আহি পোৱা হ'লে একেলগে ভাত কেইটা খাব পাৰিলো হয়। তেনেতে কাঞ্চনৰ বাপেক দিম্বেশ্বৰ ক'ৰবাৰ পৰা আহি ঘৰৰ ভিতৰলৈ সোমায় আৰু চকী এখনত বহি ইফালে সিফালে চাই কাঞ্চনক চিঞৰে।

: কাঞ্চন, কাঞ্চন পানী এগিলাচ লৈ আহচোন।

: লওক এয়া পানী, কি ইমান কৈ চিঞৰি আছে ? দুপৰতে এগালমান সেই গেলা পানী খায়ে আহিছে দেখোন। তাই ঘৰত নাই। চাপৰিলৈ গৈছে আহি পাবৰে হ'ল।

কাঞ্চনৰ মাকে পানী এগিলাচ আনি গিৰিয়েকক দি  কটাক্ষ কৰি কয়।

: কিয় গৈছে, তাই কাৰ লগত গৈছে ?

: কোনোবা চহৰৰ মানুহ ফুৰিবলৈ আমাৰ চাপৰিলৈ আহিছে, সেয়ে তাই চন্দনৰ লগত গৈছে।

: তাই গাভৰু ছোৱালী এজনী হৈ এনেদৰে ডেকা ল'ৰা এটাৰ লগত সদায় ঘূৰি ফুৰা টো ভাল হোৱা নাই কিন্তু দেই পমিলা।

: চন্দন আন কোনোবা নহয় নহয়। সিহঁত দুটা ভাল বন্ধু বান্ধৱী। সৰুৰ পৰাই সিহঁতে একে লগে ঘূৰি, খেলি ডাঙৰ হৈছে। তাতে চন্দন‌ যে এটা ভাল ল'ৰা সেয়া সকলোৱে জানে। আপুনি মুখত আহিলেই কথা কৈ নিদিব।

: তাই সৰু হৈ থাকোঁতে কথাটো বেলেগ আছিল। এতিয়া তাই গাভৰু হ'ল। কিবা এটা নহবলগীয়া হ'লে কিন্তু মান সন্মান সকলো শেষ হ'ব। তেতিয়া মই হ'লে একো দায়িত্ব ল'ব নোৱাৰিম। তয়ে সকলো জবাব দিব লাগিব।

: হ'ব দিয়ক, বৰ দায়িত্ব লোৱাটো। দেখিছোঁ নহয় নিজেই কিমান মোৰ সন্মান ৰাখিছে অত দিনৰে পৰা। দিনতে এসোপা খাই আহি যাৰে তাৰে কথা শুনি মোৰ লগত কাজিয়া লাগে। একো এটা কাম নিয়াৰিকৈ কৰিব নোৱাৰে। মই কৰা বোৰটো খালী ভুল ধৰি থাকিবলৈহে জানে। নিজেও নকৰে আনকো নিজ ইচ্ছাৰে কৰিবলৈ নিদিয়ে। কিমান আশা, কল্পনা কৰি আপোনালৈ আহিছিলো। মোৰ দেউতাৰ ঘৰত কাম কৰিছিলে আপুনি, তাতে মন গলি আপোনাক ভাল পালোঁ। আৰু ঘৰৰ অমতত গৈ আপোনালৈ পলাই গুছি আহিলো সকলো সুখ ত্যাগ কৰি। ক’ৰ চহৰৰ ছোৱালী, ক'ৰ গাঁৱত আহি পালোহি। পিছত যেনিবা মোৰ ভাইটোৱে মোৰ সুখ দুখৰ কথা চিন্তা কৰিয়ে মাটি কিনি ইয়াতেই ঘৰ দুৱাৰ বনাই দিলে। দেউতা, মা ঢুকোৱাৰ পিছৰে পৰাই মোক ভাইটোৱে হে চাই আহিছে। সিহঁত দুজনীৰো পঢ়া খৰচ দিছিল মাজে মাজে। আপুনি সেইবোৰ কথা কেতিয়াবা চিন্তা কৰি চাইছে নে ? খালী এটুপি খাব পালেই আপোনাৰ সকলো হৈ যায়।

পমিলাৰ কথাত দিম্বেশ্বৰে আৰু একো নামাতিলে। মনে মনে চকীৰ পৰা উঠি শোৱা ৰূমলৈ যায় গৈ। তেনেতে পদূলি মূৰত জগতমোহনৰ গাড়ীখন আহি ৰয়হি। কাঞ্চনে ঘৰলৈ বুলি গাড়ীৰ পৰা নামে। আৰু সকলোকে বিদায় দিবলৈ কয়।

: আপোনালোক যাওক দেই। প্ৰিয়া যাবা।

: উম, থাকা দেই কাঞ্চন, আকৌ লগ পাম।

প্ৰিয়াই ও কাঞ্চনৰ পৰা বিদায় ল'লে।

: কাঞ্চন যা দেই। সন্ধিয়া আহিবি।

চন্দনেও কাঞ্চনক মাত লগালে। তাই মুখেৰে একো নকলে। হাতখন দাঙি মাথোঁ তাক সহাঁৰি জনালে। গাড়ী চলিব ধৰে। তায়ো খোজ ললে ঘৰলৈ বুলি। জগতমোহনৰ গাড়ী গৈ চন্দনৰ ঘৰত সোমাল আৰু সকলো গাড়ীৰ পৰা নামিল। চন্দন গাড়ীৰ পৰা নামি‌য়ে মাকক চিঞৰিলে।

: মা অ মা কি কৰিছ ?

: আহক আহক চকীতে বহক, আমাৰ এনেকুৱাই বহাৰ ব্যৱস্থা আৰু। বেয়া নাপাব, আহক।

চন্দনে যেনেকৈ পাৰে তেনেকৈ অতিথি-আপ্যায়ন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিলে।

: হ'ব দিয়া বহাত নো কি আছে, মানুহৰ মনটোহে আচল কথা। 

চন্দনৰ কথাত প্ৰিয়াৰ মাকে তেনেদৰে কৈ বহি ল'লে। আন সকলো বহিল।

: হয় ঠিকেই কৈছে আপুনি। আমাৰ নিজৰ বুলিবলৈ এই মনটোৱে ডাঙৰ সম্পত্তি। এই মনটোৰ বাবেই আজি এনে অৱস্থা টো সুখি হৈ আছোঁ। সকলোকে সমান দেখো। কাৰোৰ প্ৰতি ভেদ ভাৱ নাৰাখো। আচলতে মানুহে সুখ দুখ, কম বেছি ,পোৱা নোপোলা এইবোৰৰ জোখমাখ কৰি থাকিলেহে মনৰৈ দুখ আহে। সত্য কথা, যিটো নিজৰ আয়ত্ত্বৰ বাহিৰত সেই বিষয়ে আমি ভাবি নিজৰ মন আৰু সময় নষ্ট কৰাটো কেতিয়াও উচিত নহয়। আমি সততে গুৰুত্ব দিবলগীয়া কথা হ'ল, আমাৰ চিন্তা আৰু বিচাৰ বোৰৰ ওপৰত। মই ভাবোঁ, আমাৰ চিন্তা ধাৰণাবোৰ যদি অলপ সলনি কৰি ল'ব পৰা যায়, তেনেহলে জীৱনৰ প্ৰতিটো সমস্যাৰ সমাধানো নিশ্চয় কৰি ল'ব‌ পৰা যাব।

প্ৰিয়াই চন্দনৰ কথাবোৰ তভক লাগি একান্ত মনে তালৈ চাই শুনি গ'ল। তেনেতে চন্দনৰ মাক ভিতৰৰ পৰা অতিথি বহা ৰূমলৈ সোমাই আহে। চন্দনৰ মাকে সকলোকে হাত-যোৰ কৰি সম্ভাষণ জনালে।

: মই পাছফাৰে আছিলোঁ কিবা এটা কৰি। চহৰৰ পৰা অহা আপোনালোকেই নেকি ? ভাল পালোঁ সোমোৱাৰ বাবে, এয়াই আৰু আমাৰ ঘৰ। চন্দন কাম এটাত সোমাব পৰা হলেই ঘৰটো চিজিল কৰিব পৰা গ'ল হয়। পিছে সি সেই লেখা-মেলা বোৰতে ধ্যান দি থাকে। তাৰ যেন কামৰ কথা ভাবিবলৈ সময়ে নহয়।

: মা হ'ব দে এতিয়া সেইবোৰ। তই চাহ অকণ বনাগৈ যা।

চন্দনৰ মাক খোলা মনৰ। সেয়ে যি ভাবে তাকে কৈ দিয়ে। চন্দনে কিন্তু সকলো কথা ভাবি চিন্তি হে কয়। সি ভাবে, জীৱনৰ বহু সমস্যা আপোনা-আপুনি সমাধান হৈ যাব, যদিহে এটা কথা মাত্ৰ মানি চলিবলৈ চেষ্টা কৰা‌ হয়; যত কোৱাৰ নিতান্ত প্ৰয়োজন থাকে, মাথোঁ তাতহে কোৱাটো। মাকে যাতে আৰু বিনা প্ৰয়োজনীয় কথা নকয় তাকে লক্ষ্য কৰি সি মাকৰ কথাৰ মাজতে বাধা দি তেনেকৈ কয়।

: নালাগে নালাগে দিয়ক চাহ কৰিবলৈ। আমি মাথোঁ আপোনাক চাম বুলিয়েই সোমালো।

প্ৰিয়াৰ মাকে চন্দনৰ কথাত চন্দনৰ মাকক মানা কৰি কয়।

: কিয় নাখাব ইমান দূৰৰ পৰা আহিছে আপোনালোক। ভোকো লাগিছে চাগে ভাত কেইটামান ও বঢ়াই দিও খাই যাব। আইজনীৰো চাগে ভোক লাগিছে। কি নাম তোমাৰ ?

প্ৰিয়াৰ মুখলৈ মৰমৰে চাই চন্দনৰ মাকে প্ৰিয়াক সোধে।

: মোৰ নাম হৰীপ্ৰিয়া। ভাত বনাব নালাগে দিয়ক বৰমা। মোৰ ভোক নায়ে। চাহকে দিলে দিব পাৰে।

: হ'ব তেন্তে মই চাহকে কৰোঁ গৈ। আপোনালোক বহক।

প্ৰিয়াৰ মাকে মূৰ দুপিয়াই সহাঁৰি জনালে। চন্দনৰ মাক চাহ বনাবলৈ বুলি পাকঘৰ লৈ যায়।

: চন্দন, তুমি ইচ্ছা কৰিলে আমাৰ কোম্পানীতে চাকৰি এটা কৰিব পাৰা।

জগতমোহনে কিবা এটা ভাবি চন্দনক কয়।

: হয়, ইচ্ছা কৰিলে বহুতেই কিবা কৰিব পৰা যায়। কিন্তু মই মোৰ লিখনিৰ মাজতেই ব্যস্ত থাকিহে ভাল পাওঁ। লিখনিৰ মাজতেই মই মোৰ সপোন নগৰী খন বিচাৰি পাওঁ। লিখনিৰ মাজতেই মই মোৰ তাজমহল সাজো। লিখনিৰ মাজতেই মই মোৰ অনুভৱন, সুখ দুখ বিচাৰি পাওঁ আৰু তাক মীমাংসা ও কৰিব পাৰোঁ। যিটো মই কেতিয়াও যান্ত্ৰিকতাৰে ভৰা সংসাৰত বিছাৰি নাপাওঁ।

আচলতে, জীৱন যিয়েই নহ‌ওঁক…কিন্তু জীয়াই থাকিবলৈ জনাটোহে ডাঙৰ কথা।

: ভাল লাগিল চন্দন তোমাৰ কথাবোৰ শুনি। তথাপিও যদি কেতিয়াবা চাকৰি কৰাৰ কথা চিন্তা কৰা আমাৰ এওঁক লগ কৰিবা। নিশ্চয় তোমাক সহায় কৰিব।

প্ৰিয়াৰ মাকে চন্দনৰ ঘৰৰ অৱস্থা আৰু চন্দনৰ মাকৰ কথা চিন্তা কৰিয়েই চন্দনক আশ্বাস এটা দি থ'লে।

: নিশ্চয়, যদি কেতিয়াবা তেনে ভাৱ আহে লগ কৰিম বাৰু।

চন্দনৰ মাকে বনাই আনি দিয়া চাহ খোৱা শেষ কৰি সকলো যাবলৈ উঠে। আৰু জগতমোহনে চন্দনৰ মাকক উদেশ্যি কয়,

: বাৰু আমি এতিয়া গৈ থাকো।

: ভাল বাৰু, কেতিয়াবা এইফালে আকৌ আহিলে সোমাব।

: নিশ্চয় সোমাম। জেগাবোৰ চিনাকী হৈছোঁ যেতিয়া মাজে মাজে আহি থাকিম।

চন্দনে সকলোকে গাড়ীৰ ওচৰলৈকে আগবঢ়াই দিয়ে। প্ৰিয়াই গাড়ীত উঠিবৰ লৈ দৰ্জা সন্মুখৰ পৰা চন্দনক বিদায় লবৰ কয়,

: থাকক গৈ থাকো। আপোনাক লগ পাই ভাল লাগিল। আকৌ লগ পাম নিশ্চয়।

: আপোনাকো, নিশ্চয় যাওক।

সকলো গাড়ীত উঠে আৰু গাড়ী চলিবলৈ ধৰে চহৰৰ অভিমুখে। চন্দনে গৈ থকা গাড়ী খনলৈ চাই ভাবিলে, আজি সচাঁই দিনটো বেছ ভাল লাগিলে।

                                        *****

                                    (ছয়)

অবিৰতভাৱে বসুমাতায়ে যি দৰে চক্ৰগতিত ঘূৰি ঘূৰি নিজৰ কামৰ তাৰতম্য ঘটায় কোনো সময়ত উদ্দীপ্ত হৈ, কোনো সময়ত নিষ্প্ৰদীপ, আকৌ কোনো সময়ত অল্পত্ব প্ৰকাশ কৰি। ঠিক সেইদৰে বসুমতীৰ জীৱ জগতৰ প্ৰত্যেকটো কায়ে প্ৰতিটো সময়ত ভিন্নতাৰে হ'লেও নিজৰ কৰ্ম কৰি যাব‌ই লাগিব। লাগিলে সেয়া জাগ্ৰত অৱস্থাতে হ‌ও‍ঁক অথবা সুপ্ত অৱস্থাতেই হ‌ওঁক। এয়াই সত্য, এয়াই বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ ধৰ্ম।

সূৰ্য্যোদয়ৰ লগে লগেই মহানগৰীৰ সকলো ব্যষ্টি ব্যস্ত হৈ পৰিল নিজৰ নিজৰ কাম বনত। কোনো ৰন্ধনৰ বাবে, কোনো অফিচ, কাছাৰী, পাঠদানৰ বাবে, আকৌ কোনো শিশুৱে পাঠকৰণ কৰিবলৈ অথবা কোনো ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে পাঠশালা যাবলৈ প্ৰস্তুতি হৈছে। সেইদৰে গুৱাহাটীত অৱস্থিত আৰক্ষী আয়ুক্তৰ কায্যালয়তো কনিষ্টবল এজন অফিচটো ঠিক-ঠাক কৰি আছে। কায্যালয়ৰ প্ৰাংগনত হেড কনিষ্টবল গোবিন্দাৰামে নায়ক কনিষ্টবল জীৱকান্তৰ লগত বাৰ্তালাপ কৰি আছে। গোবিন্দাৰামে শ্ৰেষ্ঠতা নিৰূপণৰ ভাবেৰে গৌৰৱে জীৱকান্তক ৰসিকতা ষ্টাইলে ক'য়,

: জী ৱ… তই বাৰু এটা কথা কচোন, এইটো পৰিস্থিতিত এই থানা খনৰ মূৰব্বী কোন বাৰু ?

: কোন হ'ব আৰু, আমাৰ এচিপি চাৰ।

সকলোৱে জনা সাধাৰণ প্ৰশ্ন তেনে দেখুৱাই জীৱকান্ত‌ই ততালিকে উত্তৰ দিলে।

: ধেৎ মূৰ্খ, ভালকৈ বুজি লৈ উত্তৰ দে। মই কৈছোঁ এইটো সময়ত, মানে কোনো অফিচাৰ নহাৰ আগত।

: হেড কনিষ্টবল, মানে আপুনি।

: অঁ, এতিয়া গম পালি। মই সেই কাৰনেই হেড কনিষ্টবলৰ পৰা ওপৰলৈ নিগলো।

: কি কাৰনে ?

জীৱকান্ত‌ই গোবিন্দাৰামৰ কথা বুজিব নোৱাৰি টুপীটো খুলি মাথাটো খজুৱাই খজুৱাই লগে লগেই প্ৰশ্ন কৰে।

: তই সঁচাকৈয়ে মূৰ্খ। সেই কাৰনেই তোৰ কোনো উত্তৰণ নহলগৈ, জা'ন। ত‌ই চা, অফিচাৰৰ ওপৰতো অফিচাৰ থাকে, হয় নহয়। কিন্তু হেড কনিষ্টবলৰ ওপৰত কোনো হেড চেড নাথাকে। মই সব্ কনিষ্টবলৰ ওপৰত। তহঁতে মোৰ তলত চলিব লাগে নে নাই ক ?

: অঁ, লাগে‌ টো।

জীৱকান্ত‌ই যেন কথাটো এতিয়াহে বুজি পালে।

: লাগে যদি কি চাই আছ। যা কামত ধৰগৈ। কথা শুনি আছ ইয়াত।

গোবিন্দাৰামে জীৱকান্ত‌ক ধমক লগায়। তেনেতে দুজন ইন্সপেক্টৰ নিজৰ নিজৰ গাড়ীৰে আৰু প্ৰিয়াৰ ককায়েক দিৱাকৰৰ স্ক'ৰপিঅ গাড়ীখন সোমাই আহি কাৰ্যালয়ৰ প্ৰাংগনত ৰয়হি। সকলোৱে দিৱাকৰক চালাম দিয়ে।

দিৱাকৰে আটাইকে উদ্দেশ্যি কয়,

: Please attention me, সকলো ইয়ালৈ আহক।

সকলো আহি দিৱাকৰৰ সন্মুখত থিয় হয়।

: আজি মই এটা Secret Agency গঠন কৰিম। আমাৰ অসমৰ সকলো ড্ৰাগ্‌ছ সৰবৰাহকাৰী, বিক্ৰেতাবোৰ ধৰি পুলিয়ে পোখাই উভালিব লাগিব। আমি অকল খোৱা সকলকে ধৰি থাকিলে সমূলি নিৰ্মূল কৰিব নোৱাৰিম। কাৰন অসমৰ এই তিনি কোটিৰো উৰ্দ্ধৰ মানুহক কিমান চকু দিব পৰা যাবনো। দুই এটা ধৰি সৎ পথত আনিলেও প্ৰায়বোৰে লুকাই লুকাই খাওঁতেই শৰীৰ ঘুণীয়া হৈ চৰম পৰ্যায় পায়ে গৈ। সেয়ে যদি আমি বিক্ৰেতা, সৰবৰাহকাৰী বোৰক ধৰি শেষ কৰিব পাৰোঁ, তেতিয়া আপোনা-আপুনি খোৱা ও বন্ধ হৈ যাব। ইয়াৰ বাবে মোক এজন Intelligence Inspector আৰু দুজন কনিষ্টবল লাগিব।

দিৱাকৰে ইন্সপেক্টৰ জগদীশলৈ চাই কয়,

: ইন্সপেক্টৰ জগদীশ…

: Yes, চাৰ।

জগদীশ এখোজ দিবাকৰৰ সমীপ আগুৱাই আহে।

: আপোনাৰ লগত থাকিব নায়ক কনিষ্টবল জীৱকান্ত। আৰু মোৰ লগত থাকিব… হাবিলদাৰ গোন্দাৰাম।

: No চাৰ, নহয় মানে মোৰ নাম গোবিন্দাৰাম হে।

: অঁ, গোবিন্দাৰাম।

দিবাকৰে গোবিন্দাৰামৰ কান্ধত হাত থৈ তাৰ স্থিৰতা হীন দেহাটোলৈ লক্ষ্য কৰি ক'য়,

: কি হ'ল গোবিন্দাৰাম, থিৰেৰে ৰ'ব পৰা নাই যে ? ভাত খোৱা হোৱা নাই নেকি ?

: খালো চাৰ, কিন্তু দেহাটো হে দুৰ্বল দুৰ্বল লাগি থাকে। গতিকে মই… এনেকৈয়ে থাকো নেকি। এইটো অপাৰেচনত নোসোমাওৱে নেকি চাৰ।

: সেইটো কেনেকৈ হ'ব। তই টো মোৰ লগত থাকিবই লাগিব। তাতে ত‌ই আমাৰ থানাৰ হেড কনিষ্টবল হয়।

জীৱকান্তই গোবিন্দাৰামলৈ চাই মুখ টিপি হাঁহিলে। তাকে দেখি গোবিন্দাৰামে জীৱকান্তক চকুৰে ধমক দিয়ে। গোবিন্দাৰামৰ লেউসেউ অৱস্থা টো দেখি দিবাকৰে ৰস পাই আকৌ প্ৰশ্ন কৰে,

: দিনত তোৰ কিমান বাৰ খোৱা হয় গোবিন্দাৰাম, গা ইমান দুৰ্বল যে ?

: বেছি নহয় চাৰ, ভোক লাগিলে অলপ অলপকৈ শোৱা সময়লৈকে তিনি চাৰিবাৰ হয় আৰু।

গোবিন্দাৰামে সেমেনা-সেমেনি কৰি উত্তৰ দিয়ে।

: খোৱা বেছি, কথা বেছি, দুৰ্বল নহয় কি হ'ব। ৰাতিপুৱা দৌৰ নে ? ঘৰত ল'ৰা ছোৱালী কেইটা আছে ? সিহঁতৰ ভাগত পৰে নে ?

: ল'ৰা এটা, ছোৱালী এজনী চাৰ।

: বাঃ, পৰিয়াল দেখোন ভাল দৰেই মেইনটেইন কৰি ৰাখিছ ত‌ই।

: চাৰ দৰমহা টো কম যে। গতিকে খৰচৰ ৰাস্তা টো কমাই ৰাখোঁ আৰু।

তাৰ কথাবোৰ শুনি দিৱাকৰৰ মনত হাঁহি এটা উঠি গ'ল। কিন্তু সিঁহতৰ আগত সেইটো প্ৰকাশ্যে নকৰি আকৌ আগৰ জেগালৈ আহি সকলোকে উদ্দেশ্যি দিবাকৰে ক'য়,

:  Okay, are you ready ?

: Yes চাৰ।

সকলোৱে একে স্বৰে কয়।

: Then, You can all go, আৰু নিজৰ নিজৰ কামত ধৰক।

সকলোৱে দিনটোৰ বাবে নিজ নিজ কামত সোমাই পৰে।

—----

       —----

ৰহিম চন্দনৰ নলেগলে লগা ভাল বন্ধু। ৰহিম ল'ৰাটো বৰ সহজ সৰল। তাৰ প্ৰতিটো কথাই ৰগৰ কৰি কোৱাৰ দৰে লাগে। সেই বাবেই সি গভীৰ কথা বা যিকোনো সুখ, দুখৰ কথা ক'লেও খুহুঁতীয়া দৰেই লাগে। ৰহিমে বয়লা বোৰক দানা খাবলৈ দি দি ভোৰভোৰাই আছে।

: খা, খা পেট ভৰাই খা। আজি ৰাতি কোন যাবি ঠিক নাই। মই দানা খোৱাই খোৱাই ডাঙৰ কৰিম আৰু কোনোবাই ৰাতি বেৰা ফালি নোদোকা টো চাই হে লৈ যায়। কোন কুকুৰে আমাৰ দৰে দুখীয়াৰ তেজ টোপাল হে চুহি ভাল পায় অ। তেনেতে চন্দন আহি তাৰ ওচৰতে চাইকেল খন ৰাখেহি। আৰু সি বকি থকা শুনি চন্দনে তাক ক'য়,

: কি হে ৰহিম, কাক ইমান কৈ বকি আছ নো। বয়লা বোৰকে নে ? সিহঁতে নো তোক কি জগৰ লগালে অ।

: এহ, তোক কিনো কম অ’ চন্দন। চা চোন চা তয়ে বাৰু, বয়লা কেইটা ডাঙৰ হৈ নোদোকাটো হ'ব পায়হে আৰু, কোনোবাই বেৰ ফালি আটাইতকৈ বেছি নোদোকাটোকে চাই লৈয়ে যায়। আজি চাই কালি কাটিম বুলি ভাবোহে লৈয়ে যায় তেজখোৱা বোৰে।

: কিনো কৰিবি আৰু, কোনোবাই পাৰ্টি কৰিবলৈ নিলে চাগে দে। বাৰু, ঘৰত খুৰিদেউ নাই নেকি ? মাত শুনা নাই দেখোন।

: অ’ নাই, বাবাৰ লগতে ওলাই গৈছে। বজাৰে পাব গৈ কিজানি। আহ, বহ হি আহ চন্দন। মইও আজৰি হলোয়ে আও।

: নাই নবহো দে ৰহিম। তোক কথা এটাহে ক'ব আহিলো।

: অ’ কি কথা ক চোন ক চন্দন।

: আমাৰ যে এই নদী খন, নদী খনৰ ওপৰত দলং এখন অনুমোদন হৈছে। কালিলৈ ওলাবি চোন ইঞ্জিনিয়াৰ আহিব বোলে। গাঁৱৰ ল'ৰাবোৰে অলপ বুজ লৈ কামবোৰত চকু ৰাখিব লাগিব। কামবোৰ ভাল হ'লে আমাৰ গাঁৱৰে লাভ হ'ব দেচোন।

: বৰ ভাল খবৰ, বৰ ভাল হ'ব। এই দলংখন হৈ গ'লে আমাৰ গাঁৱৰ ৰাস্তাৰ মাজেৰে চিধা-চিধি বহিঃৰাজ্যৰ গাড়ী, মটৰবোৰ অহা যোৱা কৰিব। দোকান বজাৰৰো উন্নতি হ'ব। আৰু, আমি বগা বগা মেমবোৰো দেখিব পাম ন।

ৰহিমৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পোৱা গ'ল।

: দেখিবি দেখিবি দে, খালী ত‌ই কাইলৈ ওলাবি।

: অঁ, ওলাম দে।

: অই ৰহিম, তই বাৰু কাঞ্চনক দেখিছিলি নেকি ? আজি এপাকো তাই আমাৰ ঘৰৰ ফালে অহা নাই দেখোন। কেনিবা গ'লেও টো মোক গম দিয়ে চোন। নে কালি ঠাণ্ডাবোৰ খাই জ্বৰ চৰ্দীয়েই হ'ল নেকি বাৰু !

: অ’ দেখিছিলো, অথনি ৰাস্তাতে দিক্ষিতাৰ লগত লগো পাইছিলো তাইক। মই তাইক তোৰ কথা সুধিছিলো, ত‌ই কি কৰি আছ বুলি। তাই ক'লে তই বোলে চহৰৰ মানুহৰ লগত বিজি আছ। হয়নে ? আৰু কালি বোলে কোনোবা চহৰীয়া ছোৱালী আহিছিল আমাৰ গাঁৱলৈ।

: হয়, পিছে অকলে নহয়, লগত মাক-দেউতাকো আহিছিল। ছোৱালী জনী ৰব ভাল, দেখিবলৈও ধুনীয়া। ইমান ধনী মানুহৰ ছোৱালী যদিওঁ অকণো গপ ভেম নাই।

: অ, হয় নেকি,  তই তাইৰ প্ৰেমত পৰিয়েই গৈছ কিজানি দেই। চাবি কিন্তু চহৰৰ ছোৱালী বিশ্বাস কৰিব নোৱাৰি। আমাৰ গাঁৱৰ ছোৱালীৰ দৰে নহয় কিন্তু দেই। প্ৰয়োজনত ওমলি এদিন উৰি গুছি যাব।

: ধেৎ, তেনেকোৱা একো হোৱা নাই। আৰু কত মই, তাই কত ! আমি ইমান ডাঙৰ সপোন দেখাটোৱে ভুল। ভগৱানে দিয়া পৰিধি বহিৰ্ভূত হৈ গ'লে দুখ আৰু লটি-ঘটিৰ বাদে একো পোৱা নাযাব।

:  ত‌ই ঠিকেই কৈছ। আমি বোৰে সদায় আঁঠুৱা চাই হে ঠেং মেলিব লাগে। বাৰু চন্দন কচোন, কি চহৰৰ ছোৱালী জনী আমাৰ কাঞ্চনতকৈ ও ধুনীয়া নেকি ?

: কাঞ্চন কিমান ধুনীয়া ম‌ই আজিলৈকে এবাৰো ভাবি চোৱা নাই। তাইক কাৰোৰ লগত তুলনা কৰিবৰ মোৰ প্ৰয়োজনে হোৱা নাই। বা তুলনাৰ কাৰণেই বিচাৰি পোৱা নাই। তাইৰ সকলোবোৰে মোৰ দৃষ্টিত সদায় ভালেই লাগে। কিন্তু ৰহিম, মানুহে কোৱা শুনো এই গোটেই অঞ্চলটোৰ ভিতৰতে বোলে কাঞ্চনৰ সমান ধুনীয়া ছোৱালী দ্বিতীয় এজনী নাই। অৱশ্যে ম‌ইও এতিয়া ভাবি চাওঁতে প্ৰিয়াতকৈ কাঞ্চনকে ধুনীয়া ভাবিছোঁ।

: তথাপিও চন্দন, তোৰ দৰে এটা ভাল ল'ৰা, শিক্ষিত ল'ৰাৰ লগত যিকোনো এজনী ছোৱালীও প্ৰেমত পৰি যাব পাৰে। কথাতে ক'য় নহয়, প্ৰেম বোলে কৰোঁ বুলি কৰা নহয়; প্ৰেম হৈ হে যায়।

ৰহিমে হাঁহি এটা মাৰি চন্দনলৈ চালে।

: বাদ দে আৰু সেইবোৰ। মই এতিয়া গৈ থাকো ৰহিম।

: অঁ, যা বাৰু।

চন্দন ঘৰলৈ বুলি চাইকেলত উঠিল। ৰহিমে চন্দন পদূলি পোৱালৈকে চাই থাকি, চন্দন আঁৰ হোৱাত ঘৰৰ ভিতৰলৈ বুলি সোমাই যায়।

                               *****

(সাত) নন্দন বন গাঁওখনৰ মধ্যস্থলতে আছে এখন ডাঙৰ খেল পথাৰ। খেলপথাৰ খনৰ লগতে লাগি আছে চাৰিওদিশ পকা দেৱালে আবৃত কৰি ৰখা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় খন। বিদ্যালয়ৰ সোঁ দিশে আছে মধ্য ইংৰাজী বিদ্যালয় এখন। বিদ্যালয়ৰ সন্মুখৰ ৰাস্তাৰ কিনাৰতে আছে এজোপা বিশাল আঁহতৰ সৈতে শাৰীকৈ দেৱদাৰু গছ কেইজোপা মান। খেলপথাৰ খনৰ সন্মুখৰ ৰাস্তাৰ সিপাৰে অলপ ওচৰতে আছে দিক্ষিতাহঁতৰ ঘৰটো। দিক্ষিতা কাঞ্চনৰ ভাল বান্ধৱী। দিক্ষিতাহঁতৰ ঘৰৰ পৰা দিক্ষিতা আৰু ডলীৰ লগত কাঞ্চন ওলাই আহি, কথা পাতি পাতি আঁহত জোপাৰ তলতে ৰয়হি। কাঞ্চনৰ পৰিৱেশটোৰ চাৰিওফালে এবাৰ চকু গ'ল। তাইৰ চকুলৈ স্কুলীয়া দিনৰ ৰোমন্থন নিগৰি আহিল। তাই ভাবিলে, গোটেই কিশোৰ কালটো এই বিদ্যালয় খনতে মিঠা আমেজ ভৰা দিনবোৰ পাৰ কৰিলোঁ চন্দনৰ লগতে। সেই দিন বোৰলৈ মনত পেলালে এতিয়াও মন সজীৱ হৈ পুলকিত হৈ পৰে। আকৌ যেন সেই দিনবোৰ লৈ কিবা শক্তিৰে উভতি যাও তেনে ভাবেৰে মন প্ৰাণচঞ্চল হৈ যায়। এই বিদ্যালয়খন কেৱল আমাৰ পাঠ গ্ৰহণ বা জ্ঞান আহৰণৰ অৱস্থানে নাছিল, ই আমাৰ জীৱনৰ প্ৰথম অংশৰ অতিকে সুন্দৰ ৰোমন্থনৰ কেন্দ্ৰ স্বৰূপো। যত নাছিল দুখ, চিন্তা, জীৱনৰ জটিলতাৰ শিক্ষা। কেৱল মাথোঁ ইয়াত আছিল আনন্দ, মিঠা আমেজ ভৰা, মন ৰঙেৰে বুলুৱা, হিয়া জোৰোৱা, মন নাচি উঠা সুখানুভূতি হেঁপাহ বোৰ। কাঞ্চনে অন্যমনস্ক হৈ অতীতৰ কথাবোৰ ভাবি থাকোতে চন্দন কেতিয়া আহি ওচৰত ৰলহি ততকে ধৰিব নোৱাৰিলে। চন্দনে কাঞ্চনক মাত লগায়, : কাঞ্চন, ত‌ই আজি এইফালে ৰাতিপুৱাৰ পৰাই আছহি নেকি ? : নাই অ’ চন্দন, তাই এইফালে অহা বেছি সময় হোৱাই নাই। এয়া আগবঢ়াই থৈ আহো বুলি আমি দুজনী ওলাই আহিছিলোৱে। এতিয়া তোমাক পালোঁ যেতিয়া আমি নাযাও আৰু। তাই তোমাৰ লগতে যাব। দিক্ষিতাই কাঞ্চনলৈ বাট নাচাই টপৰাই উত্তৰ দিয়ে। : নালাগে দিক্ষিতা, সি গৈ থাকক। আহ তহঁত দুজনীয়েই। কাঞ্চনে কিবা ভাবত তাৰ পৰা আঁতৰি থাকিবৰ বাবে তাক গুৰুত্ব নিদিয়াটো বুজাবলৈ তেনেদৰে ক'লে। আৰু কাৰোলৈ বাট নাচাই আগলৈ খোজ দি‌য়ে। : দিক্ষিতা তোমালোক যোৱা। মই লৈ যাম বাৰু কাঞ্চনক। চন্দনে চাইকেলখনত উঠি লৈ কাঞ্চনৰ ওচৰতে ভৰি এখন মাটিত থৈ ৰখাই কয়, : কাঞ্চন, উঠ চাইকেলত। : নালাগে, তই গৈ থাক। চন্দনে চাইকেলখনত উঠি থাকিয়েই বাওঁ হাতেৰে কাঞ্চনৰ হাতখন ধৰি কেৰিয়াৰ ওচৰলৈ টানি আনি ক'য়, : উঠ, দিক্ষিতাহঁতে সিহঁতক চাই মিচিকিয়া হাঁহি এটা মাৰি তাৰ পৰা গুছি যায়। : খোজ কাঢ়িয়ে যাও কথা পাতি পাতি। কথা এটাও আছে তোক ক'বলৈ। কাঞ্চনে সহজ হৈ শান্তভাবে ক'লে। : হ'ব দে, ব'ল তেনেহলে। চন্দন চাইকেলৰ পৰা নামি ল'লে। অকণমান দূৰ দুয়ো নীৰৱ হৈ খোজ কাঢ়ি গৈ থাকি কাঞ্চনে ক'বলৈ ধৰিলে। : বা'ক চাবলৈ ল'ৰা এটা আহিব। মামাহঁতৰ গাঁৱৰে বোলে। মামাও লগতে আহিব। : অ’ ভাল কথা দেখোন। সুলক্ষ্যাৰ বিয়া হ'ব, বহুত ভাল লাগিব। ল'ৰাটো কেনেকোৱা বাৰু। সুলক্ষ্যাৰ লগত মিলিব নে। কিবা চাকৰি কৰে নেকি ? : বহুত ভাল ল'ৰা বোলে। ভাল চাকৰি এটাও কৰে। সেই বাবেই ভাল ছোৱালী এজনী চাই দিবলৈ মামাক কৈছিল। মামাই সিহঁতক আমাৰ বা’ৰ কথাকে ক'লে। মামায়ো কৈছে আমাৰ বা'ৰ দৰে ভাল ছোৱালী এজনীহে তাৰ বাবে উপযুক্ত হ'ব বোলে। : ভালেই দে, ভাল ল'ৰা, তাতে ভাল চাকৰিও কৰে। গতিকে ভাল ছোৱালী এজনীটো পাবই লাগিব। আৰু আমিও তাইৰ জীৱনটো সদায় ভাল হ‌ওঁক, সুখী হৈ থাকক সেইটোৱেই বিচাৰোঁ। পিছে আমাৰহে আৰু কি জীৱন ! না চাকৰি আছে, না ঘৰৰ দায়িত্ব ভাল দৰে পালন কৰিব পাৰিছো। মালৈ কেতিয়াবা বেয়াই লাগে। মায়ে বিচৰাৰ দৰে একোৱেই কৰিব পৰা নাই আজিলৈকে চোন। মোৰ এই লিখা মেলাতেই যেন প্ৰাণটো জী থাকে। ইয়াৰ মাজতেই সোমাই থাকি সকলো অভাৱ, দুখ, কষ্ট পাহৰি থাকো। ভালটো বাদেই যিকোনো এজনী ছোৱালী আনিও সুখত ৰাখিবৰ মোৰ সামৰ্থ কণ নাই দেখোন। : টকা পইচাই সকলো নহয় চন্দন। তোৰ এটা ভাল, সৎ মনৰ এখন হৃদয় আছে, সৎ সাহস আছে। কোনোবা হয়তো এনে ছোৱালীও আছে; যি ধন সম্পত্তি নাথাকিলেও তোৰ ব্যক্তিত্বত মোহিত হৈ সমস্ত মৰম হিয়া উজাৰি দি তোৰ সুখতে সুখী হৈ থাকিব। : আজি কালি তেনে দিন নাই অ’ কাঞ্চন; এই সুখ, দুখ বোৰৰ হিচাপ নিকাচ কৰি চলা যান্ত্ৰিকতাৰে ভৰা এই দুনিয়াত অকল মৰমেৰে সুখী হৈ থাকিব পৰা। এইবোৰ মানুহে কল্পনাহে কৰিব পাৰি। আচলতে বাস্তৱ জীৱনত তেনে দৰে কেতিয়াও সুখী হ'ব নোৱাৰে। : চন্দন, মোৰ আচল কথাটো তোক কোৱা হোৱাই নাই। মই ভাবিছোঁ, বা'ৰ যদি বিয়াখন হৈ যায় আমি বা'ৰ লগতে দৰা ঘৰলৈ যাম। আৰু মামাৰ ঘৰতে দুদিনমান থাকিম। বা'ৰ লগতে সৰুৰে পৰা ডাঙৰ হৈ একেলগে এদিনো লগ নেৰাকৈ আছোঁ। আৰু এতিয়া তাই আমাক একেবাৰে এৰি যাব। বা’ যোৱাৰ পিছত মোৰ মনটো বহুত বেয়া লাগিব, লগতে বা'ৰো। গতিকে দুদিনমান মামাৰ ঘৰতে থাকিম, তাইকো লগ পাম, খবৰ লম। : ত‌ই ঠিকেই ভাবিছ কাঞ্চন, কিন্তু মই আক’ কিয় যাম, তয়ে যাবি। তই জানই দেখোন, মই থকাকৈ গ'লে আমাৰ ঘৰত মা অকলশৰীয়া হ'ব। : মই জানো চন্দন, খুৰিদেউ যে অকলশৰীয়া হ'ব। আৰু খুৰিদেউক অকলশৰে এৰি যাবৰ মইও নকও। মই ভাবিছোঁ দিক্ষিতাকে খুৰিদেউৰ লগত ৰাতি থাকি দিবলৈ কম। সিহঁতৰ মাককো মই কথাটো বুজাই কম। তাই থাকি দিব। তই যেনেকৈ মোৰ ভাল বন্ধু তায়ো মোৰ তেনেকোৱাই। : কাঞ্চন, সঁচাকৈয়ে তই মোৰ বহুত ভাল বান্ধৱী হয়। মোৰ মাক, মোক ক'ত সহায় কৰি দি আহিছ ত‌ই। ত‌ই মোৰ প্ৰতিটো সুখ, দুখৰ সময়ত লগদি মোক প্ৰেৰণা দি আহিছ। আৰু ৰহিমৰ দৰে মোৰ ভাল বন্ধু নথকা হ'লে মোৰ কিজানি জীৱনটো কটাবলৈ বহুত জটিলেই হ'ল হয়। মোৰ প্ৰতিটো কথাই তই বুজি পাৱ নোকোৱাকৈয়ে। হ'ব দে কাঞ্চন, এতিয়া ত‌ই যা। ঘৰ আহিয়ে পালোঁ। মইও গৈ থাকো। : ওম,

চন্দন কাঞ্চনৰ পদূলিতে ক্ষন্তেক থমকি ৰয়। তাই তাৰ মুখলৈ চাই ভাবে, তয়ো যদি মই ভবাৰ দৰেই ভাবি মোক বুজিলি হয়…; তোৰ জীৱনৰ সকলো দুখ মৰমেৰে বুকুৰ মাজত লৈ দূৰ কৰি দিলোঁ হয়। যদি জীৱনে মৰণে তয়ে মোৰ ছাঁয়া হোৱা হ'লে…; মৰমে সাৱতি মোক বুকুতে লোৱা হ'লে…; শপত তোৰ…, হৈ ৰম তোৰ জীৱনে জীৱনে…; লগৰী হম তোৰ সয়নে সপোনে। ইচ্ছা মোৰ থাকিব…, মাথোঁ ৰৈ তোৰে বাবে বৈ…; কৰিলোঁ হয় দূৰ তৃষ্ণা তোৰ জীৱন নদী হৈ। মোৰ এই ৰঙীন সপোন, তোক লৈ ৰচা এটি ৰঙীন জীৱন…; আহিবনে আমাৰ তেনে এদিন মিলনৰ লগন। মনৰ কথাবোৰো ক'ব নোৱাৰো। ভয় লাগে জানোচা তোৰ তেনে ভাব অহাই নাই যদি মোৰ দৰে। যদি বন্ধুত্বৰ সুবিধা লৈ মই তেনে ভাবিছোঁ বুলি তই মোক ভুল বুজ। আৰু আমাৰ বন্ধুত্বৰ মাজত আউল লাগে। তেতিয়াচোন তোৰ অবিহনে মোৰ জীয়াই থাকিবৰে শক্তিকণ নহ'ব। আনৰ লগত ত‌ই সুখী হবি বুলিও নিৰ্ভৰ হ'ব নোৱাৰো। জানোচা তোৰ সৰলতাৰ সুবিধা লৈ তোৰ বুকুত আনে আঘাত হানে। সৰুতেই দেউতাক হেৰুৱালি। দেখি আহিছোঁ সৰুৰে পৰা, কি দৰে খুৰিদেউৱে কিমান কষ্টৰে ডাঙৰ দীঘল কৰিলে, পঢ়োৱালে তোক। কাঞ্চনৰ হয়তো চন্দনৰ চকুলৈ আৰু অলপ দেৰি চাই থকা হ'লেই তাইৰ হিয়াৰ আৱেগবোৰ পৰিদৃষ্ট হৈ ধৰা পৰি গ'ল হয়। সেই ভাবিয়েই তাই চন্দনৰ চকুৰ পৰা চকু আতৰাই আনি কয়,

: যা তয়ো।

কাঞ্চন ঘৰলৈ বুলি খোজ ল'লে। চন্দনে তাই গৈ থকালৈ চালে। তাইও এবাৰ তালৈ ঘূৰি চালে। সি ভাবিলে, আজি দেখোন সদায় ফূৰ্ত্তি কৰি কথা পতা ছোৱাালী জনী ইমান আৱেগিক হৈ কথা কৈছে। হয়তো বায়েকৰ বিয়াৰ কথা ঘৰত চলাৰ বাবে। বায়েকে বিয়া হৈ এৰি যাব বুলি ভাবিয়েই তাইৰ মনলৈ দুখ আহিছে। তাই বেছি চিন্তা কৰিছে। সকলো এদিন ঠিক হৈ যাব। কথাবোৰ বেছি ভাবি নাথাকি সিও চাইকেলত উঠি দিলে ঘৰলৈ বুলি।

*****

‌(আঠ)

ব্যস্ত চহৰ, পৰ্দা বোলছবিৰ প্ৰথম জিলিকনি পোহৰে, যিদৰে সকলো দৰ্শকক বুজাই দিয়ে চিনেমা আৰম্ভ হ'বলৈ এতিয়া যে সময় হ'ল, আৰু সকলোৱে উপভোগ কৰক নিজৰ নিজৰ উপলব্ধিয়ে। ঠিক সেইদৰে কাহিলি পুৱাৰ প্ৰথম ৰ’দালি চিকমিকেও ব্যস্ত চহৰৰ ব্যস্ত লোক, ইতৰ সকলোকে জনাই দিয়ে জীৱন নাটৰ নিজৰ নিজৰ ভাওবোৰ সুচাৰুৰূপে পালনৰ সময় আৰম্ভ হৈ গ'ল। সূৰুযৰ সংকেত পায়েই কোনোৱে প্ৰস্তুতি হৈছে নতুন এটা টেণ্ডাৰ মাৰি বিজেতা হৈ নিজৰ ব্যৱসায়, সংস্থান, প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰসাৰ কৰি দৌলতদৰ প্ৰতিযোগিতাত ভাগ ল'বলৈ। কোনো নেতা, পালিনেতাই জয় যাত্ৰাৰম্ভৰ যো-জা কৰিছে দেশ সেৱা কৰি, অথবা বাকচাতুৰ্য্যই নিৰহ মানহক মূঢ়তা বনাবলৈ। আকৌ কোনো বিষয়া-ববীয়া ঊৰ্দ্ধবাহু কৰিছে সাৰ্ব্বজনিক, জনগণৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ। কোনো আৰক্ষী, ফৌজ, কটোৱাল সষ্টম হৈছে নিজৰ দেশ মাতৃ, ভাষা জননী, দেশৰে আই-মাতৃ, ভাই, ভগিণীৰ স্বাভিমান, স্বাধীনতা সুৰক্ষা কৰিবলৈ। কোনোবা বেপাৰী, বিক্ৰেতাই নিজৰ পৰিয়াল, সন্তান-সন্ততিৰ এদোপ সুখৰ হাঁহি মুখত বুলাবলৈ সাজু হৈছে দৰদামৰ পথাৰ খনলৈ। আকৌ কোনোৱে তৈয়াৰী কৰিছে জীয়াতু জীৱন জীৱন্ত কৰি ৰাখিবলৈ এটুপি খাবৰ সমল বিচাৰি। লাথ-গোৰ, মাৰ্-কোব, ককৰ্থনাৰে অব্যৱহৃত বিশাল ঠাইবোৰতো স্থান নাপাই নলা-নৰ্দমা, জাবৰ-ভোবৰ, আবৰ্জনাৰ কোণত জৰুৱা অৱস্থাত মৰণোন্মুখ হৈ জীয়াই থকা ইতৰ প্ৰাণীও উন্মুখ হৈছে কিবা পেলনি বস্তুৰ সন্ধানত।

জগতমোহনো ব্যস্ত, কেনেকৈ নিজৰ ব্যৱসায়, দৌলত বিস্তাৰ কৰি আধিপত্যৰ গৌৰৱ বুটলিব পাৰি। নতুন চহৰত, নতুনকৈ লোৱা অট্টালিকা সদৃশ ঘৰখনত জগতমোহন আৰু পত্নী নিহ্যাই বহি নিজৰ সুখৰ আত্মসন্তুষ্টি লৈ আছে। তাতে গছৰ ফাঁকে ফাঁকে ভুমুকি মাৰা, খিৰিকীৰে আহি ওঁঠত বুল বুলুৱা ৰ’দালি হেঙুলে, চৰাইৰ সুৱদি কলকলনি, মাজেমধ্যে হোৱা গাড়ীৰ বিকট হৰ্ণে নিহ্যাৰ মন ঊৰ্মিলা হৈ গৈছে, সুখৰ পৰিধি যেন পাৰ ভাঙি বৈ মিলি যাব, সাগৰৰ ঢৌৰ লগত ৰঙৰে গুণা গুঠিবলৈ।

: আমাৰ গুৱাহাটীতকৈ ইয়াতে ভাল লগা নাই নে বাৰু‌ ? ঠাইবোৰো ইমান চাফ চিকুণকৈ ৰাখে। মানুহবোৰে municipality লৈ বাটেই নাচায়, নিজৰ কৰ্তব্যৰ দৰেই সকলোৱে কৰি যায়। মানুহবোৰো বৰ সহজ সৰল, মৰমিয়াল নহয় নে বাৰু ?

নিহ্যাই জগতমোহনক নিজৰ অনুভৱটো প্ৰকাশ কৰিলে, অতিথি-আপ্যায়নৰ সুসজ্জিত হলৰূমৰ খিৰিকী এখনৰ কাষত থকা চোফা খনতে বহি বহি।

: এৰা নিহ্যা, তুমি ঠিকেই কৈছা । আমাক এই সহজ সৰলতাই টো প্ৰয়োজন। এই সহজ সৰল মানুহবোৰক এমুঠি আহাৰ, থাকিবলৈ এটা ঘৰ হ'লেই যথেষ্ট। সিহঁতে আমাৰ দৰে ভাবিবলৈ, কৰিবলৈ নিশিকে, নিবিচাৰে। চৰাইৰ দৰে কুটা গোটাই অতি কষ্টৰে এটি কুটিৰ সাজি, প্ৰতিদিনে এমুঠি খাদ্য বিচাৰি খোৱাটোৱেই তেওঁলোকৰ আনন্দ। কিন্তু সুখৰ যে সীমা নাই, আৰু সেই সুখ যে আমিয়েই আনিব লাগিব, বিচাৰিব লাগিব সেয়া হয়তো বহুলোকে নাজানে বা জানিব নিবিচাৰে। গতিকে আমিয়েই তেওঁলোকৰ সুখৰ কথা চিন্তা কৰিব লাগিব, নহয় নে নিহ্যা ?

জগতমোহনৰ ওঁঠৰ কোণত হাঁহি এটা দেখা গ'ল। কিন্তু সেই হাঁহিত আত্মসন্তুষ্টি নে আত্মশ্লাঘা অথবা কুটিলতা ঠিক বুজিব পৰা নগ'ল।

: হয় দিয়ক, বেছি কৰা বা পোৱাৰ আশাতেই টো জীৱনটো জটিল কৰি পেলোৱা হয়। সেয়েহে যিসকলে জটিলতাত সোমাই দিশভ্রষ্ট হোৱাৰ আশঙ্কা কৰে, সেইসকলে বেছি সুখৰ পৰা সদায় আঁতৰিয়ে থাকিব বিচাৰে।

: দিশভ্ৰষ্ট সেই সকলৰ হে হ'ব, যি সকলৰ লক্ষ্য স্থিৰ নাথাকে। আৰু নিজৰ লক্ষ্যত উপনীত হবলৈ হ'লে সকলো বুদ্ধিমত্তা প্ৰয়োগ কৰি…

: May I coming sir ?

: অ’ TK আহক আহক। মই আপোনালৈয়ে অপেক্ষা কৰি আছিলোঁ।

TK ওৰফে টিলক কুমাৰে মাত লগাই ভিতৰলৈ সোমাই আহে। টিলক কুমাৰ জগতমোহনৰ private secretary হয়।

: বহক, আপোনালোকে কথা পাতক।

নিহ্যাই TK ক বহিবলৈ কৈ ভিতৰলৈ গুচি যায়।

: TK, আপোনাক মাতি পঠিয়ালো মানে কথা হ'ল, factory ৰ বাবে ground অলপ ল'ব লাগিছিল। factory এটা বনাব পাৰিলে ইয়াতো এটা branch খুলিব পৰা যাব।

: হয়, কথাতো আপুনি কৈছিলে এদিন, ইয়াত ফেক্টৰীৰ বাবে মাটি বিচৰিবৰ। মইয়ো মানুহ লগাই থৈছোঁ বাৰু, মাটি পালে যেন খবৰ দিয়ে। আপুনি নন্দন বন নামৰ গাঁও খনলৈ গৈছিল নহয়, তাত কিবা খবৰ পালে নেকি, মানে ফুৰা মেলা কৰি থাকোতে কথাত কথাত কাৰোবাৰ মুখত।

: উপযুক্ত ground এখন চকুত পৰিছে। জেগা খিনি পচন্দ‌ ও হৈছে, হৈছে মানে লোৱাটো প্ৰায় খাটাঙে কৰিছোঁ। কামটো যদি হৈ যায় আমাৰ business বহু ভাল ফালে গতি কৰিব। আমাৰ অসমৰ লগতে ওচৰ চুবুৰীয়া ৰাজ্যলৈ ও আমাৰ business বিস্তাৰ কৰিবৰ সুবিধা হ'ব। পিছে কামটো অলপ জটিল আছে। গাওঁ খনৰ মানুহবোৰ বৰ মৃৎ প্ৰেমি, জাতীয়তাবাদী। কামটো চিধা-চিধিকৈ কৰিব পৰা নাযাব। কোনো কথা নাই। কাৰোবাৰ বাহুত অস্ত্ৰ থৈ হ'লেও ট্ৰিগাৰ টো টিপিব‌ই লাগিব। গাঁও খনৰ প্ৰিয়, ল'ৰা এটা লগ পাইছোঁ। প্ৰথমে তাৰ লগত মিলা-মিচা কৰি, গাওঁ খনৰ মানুহৰ মন মোহিব লাগিব, বিশ্বাসী হ'ব লাগিব। যদি আমাৰ চিধা প্ৰস্তাৱত মানি নলয়, তেনেহলে তাৰে কোনোবা লুতুৰা, নিৰ্বোধিতা মানুহৰ হতুৱাই চল কৰি হ'লেও মাটিখিনি ল'ব‌ই লাগিব। This is the ultimate, এয়াই মোৰ নিৰ্ধাৰ্য্য। বাৰু, এতিয়া আপুনি যাওক, পিছত মই সকলো বুজাই কম।

: ভাল বাৰু।

TK যায় গৈ। জগতমোহনে নিজৰ মনৰ মাজতে পৰিকল্পনা কৰিবলৈ ধৰিলে, কিদৰে অবিধিৰে চোঞ্চিব পাৰিব নিগৰিৰ সমল শগুন হৈ।

*****

(ন) শিঙৰী নদী অকল নদীয়ে নহয়; ই মানুহৰ অভাৱ পূৰোৱা যাদুৰ জখলা। যি দৰে মৃত গছ-গছনি আৰু প্ৰাণী দেহৰ পচন হৈ পৃথিৱীৰ অন্তৰ্ভাগত খাৰুৱা তেলৰ সৃষ্টি হয়, আৰু ইয়াক ভূতত্ত্ববিদ সকলে পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাৰ সহায়ত আহৰণ কৰি মানুহৰ উপযোগী কৰি তুলে ডিজেল, পেট্ৰল, কেৰাচিন আদি বিভিন্ন পদাৰ্থৰ ৰূপত। মানুহৰ দৈনন্দিন জীৱন-যাপনত এই খাৰুৱা তেলৰ গুৰুত্ব অপৰিসীম বাবেই ইয়াক পনীয়া সোণ লগত তুলনা কৰে। ঠিক সেইদৰে এই শিঙৰী নদীখনত বিনা প্ৰচেষ্টাৰে প্ৰাকৃতিক ভাবে নন্দন বনৰ গাঁও বাসীয়ে পায়, সৰুকৈ হ'লেও উঁইপৰুৱাই নোখোৱাকৈ, পানীৰ চেকুৰা নগচাকৈ থাকিব এটি ঘৰ বনাবলৈ শিল আৰু বালি। টোকোনা-নিচলা,জৰুৱাই পুহৰ হাড় কঁপোৱা শীত নিবাৰণ কৰিবলৈ, জুতিলগাই এসাজ ৰান্ধিবলৈ, গেছ, চৌকাৰ বাবে হাবাথুৰি নকৰি, বাৰিষাৰ কোবাল ঢৌত উটি অহা, বছৰটোলৈ জমা কৰি ৰাখিবলৈ বুলি পায় কাঠ, বাঁহৰ টুকুৰা। আৰু ৰুগীয়া, জুৰুলাই ৰৈ যোৱা, থাকি যোৱা আশাবোৰ, কামবোৰ পূৰাবলৈ উজ্জীৱিত সমল খাবলৈ পায় এই নদীতেই মাছ, কাছ। খীৰতী গাই জনীৰো এসেৰ গাখীৰ বেছিকৈ পাবলৈ, সিহঁতক চৰাবলৈ নদীৰ পাৰে পাৰে পায় নল, ইকৰা, কঁহুৱা। আৰু পায় চহাৰ বাপুটি সাহন বহাগৰ ৰঙালী, কাতিৰ কঙালি, মাঘৰ ভোগালী বিহু, পাৱনত বিধে বিধে ল'বলৈ জুতি, চেনেহৰ কুটুমক আপ্যায়ন কৰিবলৈ, নদীৰ পলসুৱা, সাৰুৱা বিস্তীৰ্ণ পাৰে পাৰে নলকঁচু, ধান, মাহ, সৰিয়হ, তিল, আলু, কবি, মটৰ, গাজৰ, বিলাহী, বেঙেনা জলকীয়া, নহৰু, পিয়াঁজ, ধনিয়া ইত্যাদি ইত্যাদি। আবেলিৰ সময়। সূৰুযৰ নাতিশীতোষ্ণ তাপ, লগতে পাতলীয়া বতাহ এছাটিৰ সৈতে নদীৰ পানীৰ কলকলনি শব্দ, দিক্‌চৌৰ পৰা অহা চৰাইৰ হেটুলুক হেটুলুক সুৱদি ধ্বনি, কোনো বোপায়ে দিহিঙৰ পৰা অহা জোঁৱাই জীয়াৰী লৈ অথবা ওচৰৰে বজাৰ খনত বিক্ৰী কৰি নিমখ, তেল আনিবলৈ মাৰা খেৱালি জালৰ লো’ৰ খুৰাবোৰৰ ঝনঝনী শব্দ‌, ৰবিশস্য লনিৰ মাজে মাজে মন পৰশা ডেকা গাভৰুৰ গানৰ সুৰে গোটেই নদীৰ পৰিৱেশটো গুঞ্জৰিত হৈ আছে। মুঠতে ব্যস্ততাৰ মাজেৰেই এটি ধুনীয়া পৰিৱেশ। নদীৰ ঘাটত যুগলো ব্যস্ত লগৰ কেইটাৰ লগত আড্ডা মাৰাত। চবিনে মুখত কমলাপছন্দ এমুকুৰা ভৰাই লৈ পাগুলি পাগুলি যুগলক ক'য়, : অই যুগল, তই কালি লক্ষ্য কৰিছিলি নে ? কাঞ্চনে কেনেকৈ এক ধ্যানত ভাৱনা বিভোৰ হৈ চন্দনৰ লগত কথা পাতি গৈ আছিল। যেন সিহঁতৰ কথা পতাৰ ধৰণ বন্ধু-বান্ধৱীৰ নহয়; প্ৰেমিক প্ৰেমিকাৰ প্ৰেমভাবৰঞ্জিত প্ৰেমালাপ হে। চাবি সিহঁত এনেদৰেই থাকিলে তাইৰ মৰমত সিও এদিন তাইৰ দৰে ভাবিবলৈ বাধ্য হ'ব। তেতিয়া তই চাই থকাতে থাকি যাবি। আৰু এদিন ত‌ই বলিয়া হৈ প্ৰেম বিদূৰ বাবাজী হৈ থাকিবলৈ বাধ্য হৈ যাব লাগিব। : চুপ, কিয় চাই থাকিম, মই যুগল হয়, যুগল। তই কি ভাব মোক হাঁ চবিন। আৰু যদি কেতিয়াবা সিও তেনে ভাবে মই কি তাক শুদাই এৰিম বুলি ভাবিছ। মুঠতে কাঞ্চনক বিয়া দিয়াৰ কথা চলিলেই মই গৈ তাইৰ ঘৰত তাইক বিয়া কৰোৱাৰ প্ৰস্তাৱ দিম। মই ভালদৰেই জানো, মোৰ প্ৰস্তাৱ কোনেও নাকচ কৰিব নোৱাৰিব। আৰু যদিও সিহঁতে নাকচ কৰিবলৈ সাহস কৰে, তেতিয়া বুজি পাবই, মই কিমান তললৈকে যাব পাৰো সিহঁতক বৰবাদ কৰি দিবলৈ। যুগলে চবিনলৈ খঙেৰে চাই ভ্ৰু কোঁচালে। যুগলে খঙত উত্তেজিত হৈ অহা মনটো শান্ত কৰিবলৈ নদীৰ ধীৰে-সুস্থে বৈ যোৱা শীতোত্তমলৈ চাবলৈ ধৰিলে। এইবাৰ যদুৰ কিবা এটা কথা মনত পৰাত যুগলক ক'বলৈ ধৰে, : যুগল, আমাৰ চাপৰিৰ ওচৰত নদীৰ সিটো পাৰৰ ৰাস্তাৰ লগত সংযোগ কৰি বনাবলগীয়া দলং খনৰ ঠাইখন চাবলৈ আজি অফিচৰ পৰা মানুহ আহিছে বোলে। গাঁৱৰ ল'ৰাবোৰৰ লগত চন্দন আৰু ৰহিমকো যোৱা দেখিছোঁ। আমিও যোৱা হ'লে ঠিক আছিল নেকি। : বাদ দে, যাব দে সিহঁতকে। আমি যত লাভ থাকে তাত হে যাম। এতিয়া গ'লে আমাৰ তাত একো লাভ নহ'ব। আমাৰ অফিচৰ মানুহৰ লগত কোনো কাম নাই। যেতিয়া contractor এ কাম বেয়া কৰিব তেতিয়া চাবি মোৰ কামৰ experience, কেনেকৈ টকা সৰকাই লম। নদীয়ে নদীয়ে ৰহিম আৰু চন্দন আহি সিহঁতৰ ওচৰত ওলায়হি। চন্দনে সিহঁতৰ কথাবোৰ শুনা-নুশুনাকৈ শুনি যুগলক কয়, : কি experience ৰ কথা কলি নো অ' যুগল, আৰু তহঁতে আজি নগলি যে তালৈ ? দলংখন হ'লে আমাৰ গাঁৱৰে ভাল হ'ব, লাভ হ'ব। গতিকে ইয়াত তহঁতৰো কিছুমান দায়িত্ব আছে। : এই যুগলৰ experience ৰ কি অভাৱ আছে। আৰু ত‌ই চিন্তা নকৰিবি। আমাৰ এতিয়া তাত কাম নাই, একো দায়িত্ব‌ও নাই। আামাৰ কাম পিছতহে আহিব। তেতিয়া মই অতি নিষ্ঠাৰে নিজৰ দায়িত্ব পালন কৰি যাম। ত‌ই একেবাৰেই চিন্তা নকৰিবি চন্দন। ত‌ই free mind ত ঘৰতে থাক। যি মাথা মাৰিব লাগে ম‌ই মাৰিম, after all গাঁওখন চোৱা-চিতাৰ সকলো দায়িত্ব মোৰে নহয় জানো। : কি কাম পিছতহে আহিব যুগল তোৰ পায় ? লোকে ৰান্ধি বাঢ়ি দিয়াৰ পিছত জোল খাবলৈ নে ? ৰহিমে যুগৰ আওপকীয়া কথাবোৰ যেন বুজি পাই টপৰাই মুখতে ধৰে। : আব্বে, ৰহিম, আজি কালি তোৰ দেখিছোঁ চন্দনৰ লগত থাকি থাকি কথা বেছি ক'ব ধৰিছ ত‌ই। ই আমাৰ জাতি ভাই, আমাৰ মাজত তই নোসোমোবি। মুখ নচম্ভালিলে কথা জেং হৈ যাব কিন্তু। যুগলে ৰহিমক ৰঙা চকু দেখুৱাই সতৰ্কবাণী শুনাই ফেপেৰি পাতিলে। তাকে দেখি চন্দনে পৰিস্থিতি টো চম্ভালিবলৈ ক'লে, : ইয়াত জাতি ভাইৰ কথা নাহে যুগল। কোনো সম্প্ৰদায়ৰ কথাও নাহে। ইয়াত মাথোঁ সচাঁ বন্ধুত্ব, এখন ভাল হৃদয়ৰ ভাল মানুহৰ কথাহে আহে। ৰহিম মোৰ ভাল বন্ধু, মোৰ বিপদ আপদতো চায়, পাৰিলে ময়ো চাওঁ। ইয়াতকৈ আৰু নো কি লাগে। হয়তো ইমান খিনি জাতি ভাই ওচৰতো কোনোবাই নাপাব। তাতোতকৈ ডাঙৰ কথা হ'ল, এই পৃথিৱীৰ জীৱ শ্ৰেষ্ঠ মানুহ হিচাপে আমি পৰিচয় পালোঁ। মানুহ কাক কয়…, যাৰ পৰিস্থিতি, অৱস্থা, ব্যৱস্থা বুজিব পৰা, জ্ঞান আহৰণ কৰিব পৰা, ভাল, বেয়া বিচাৰ কৰিব পৰা ক্ষমতা থাকে সিয়েই মানুহ। : তেনেহলে জাতি ভাইৰ ওচৰত সহায় পোৱা নাযায় যদি কাঞ্চনৰ সহায় বোৰ কিয় লৱ। তাইৰ লগত কিয় ঘূৰি ফুৰ। মই জাতি ভাইৰ কথা চিন্তা কৰোঁ বাবেই কাঞ্চনৰ কথাও চিন্তা কৰোঁ। : তাইৰ কথা বেলেগ। তাই সৰুৰে পৰাই মোৰ বান্ধৱী, মোৰ ঘৰৰ মানুহৰ দৰেই। আৰু ত‌ই কাঞ্চনৰ কথা নাভাবিলেও হ'ব। তাইৰ কথা তাই নিজেই ভাবিবলৈ সক্ষম। : বাদ দে অ’ চন্দন, তই কাৰ আগত নো কৈ আছ এইবোৰ। ইহঁতে এইবোৰ কথা ক'ত বুজি পাব। ব’ল ব’ল যাও গৈ। নিজৰ হে দিমাগে চোট পাব। : তোক মই…, চাবি ৰহিম কেতিয়াবা তোক মই বয়লা মুচৰা দি মুচৰি পেলাম। : অঁ অঁ মুচৰি পেলাবি, মোৰ বয়লাবোৰ মুচৰা experience আছে যে। : কি কলি কি কলি, ৰ আজি তোক ৰহিম… যুগলে ৰহিমক খেদি আহে, ৰহিমেও গেঙেৰি তুলাৰ দৰে কৰি হাতৰ মুঠি টান কৰে। চন্দনে সিহঁতৰ মাজত ৰৈ দুয়োটাকে বাধা দি কয়, : হ'ব দে যুগল, ই এনেকৈয়ে কথা ক'য় সেয়াটো তহঁতে জান‌ই চোন। হ'লেও ইয়াৰ অন্তৰখন বহুত চাফা। : চাবি চন্দন, ইয়াৰ কাৰণে আমাৰ লগত শত্ৰুতা কৰি নলবি। পিছত কিন্তু সবৰে কথা বহুত বেয়া হ'ব। : মই এতিয়া একো নকওঁ, সকলো সময়ত সময়ে ক'ব। ত‌ই যদি বুজিব পাৰ বুজি লবি, এষাৰ কথা ক‌ওঁ…, যুক্তিত হয়টো কোনোবা জয় হ'ব পাৰে, কিন্তু সেইজন নিৰ্দোষী নহবও পাৰে। প্ৰকৃতাৰ্থত বিজয়ী সেইজনহে, যিজনে আনৰ মনৰ সমস্যা বুজিব পাৰে। ব'ল ৰহিম, ব'ল। : যা যা, এইবোৰ আমাৰ বুজাৰ প্ৰয়োজন নাই। এইবোৰ বুজাৰ প্ৰয়োজন সেইবোৰৰ হে থাকে, যি দুৰ্বল। : ব'ল, ব'ল চন্দন, ইয়াত এনেই সময় নষ্ট কৰি আছো। ইহঁতৰ কাম বুলি একো নাই। সিহঁতে কাম নকৰিলেও চলিব। আমাৰ বোৰৰ টো কামেই কাম। কামতে জীৱন যায়, অদৰকাৰী কথা পাতিবৰ সময়ে নাই। ৰহিম চন্দন তাৰ পৰা গুছি আহে। বাটত ৰহিমে আৰু কিবা-কিবি ভোৰভোৰাই থাকে। চন্দনে নীৰৱে তাৰ কথাবোৰ শুনি তাক এষাৰ কথা কৈয়ে বুজাবলৈ চেষ্টা কৰিলে, : ৰহিম, শুন মোৰ কথা, যদি যুদ্ধত জয় হ'ব বিচৰা হয়, তেনেহলে প্ৰথমে নিজক দমন কৰিব লাগিব, তাৰ পিছত আনক। প্ৰশ্ৰয় ল'ব লাগে বিবেকৰ, আৱেগৰ নহয়। কাৰণ, এক মাত্ৰ নিজৰ অভিজ্ঞতাত হে আনক দমনৰ কৌশল প্ৰশস্ত হয়। তিনিআলিটো পাই দুয়ো দুই দিশে ঘৰলৈ বুলি অগ্ৰসৰ হয়। *****

(দহ)

পুৱাৰ সহস্ৰৰশ্মি ক্ৰমে-ক্ৰমে বিকশিত। চাৰিওদিশ হ'ল তেজোময় বিস্ফুৰিত। কাঞ্চনৰ সিৰে সিৰে আজি বব ধৰিছে অগ্ৰগামী মনটোৰ হেন্দোলদোপ। চন্দনৰ লগত মামাকৰ ঘৰলৈ যাব দুদিনমান থাকিব, এই কথাটো ভাবিয়েই তাইৰ মনটোত কিবা এটা ভাল লাগি গৈছে। তাইৰ মন হৈ গৈছে উতৰোল… বিয়াৰ দিনটো কেতিয়া আহিব, সেই দিনটোত কি বা হ'ব, কি বা কম, কি বা কৰিম। সি বাৰু বুজিব পাৰিবনে…তাক পোৱাৰ তাইৰ হিয়াৰ উত্ৰাৱল প্ৰণয়াকাংক্ষী ! ঝৰ্ণাৰ কুলুকুলু সুৰ শুনি, কাশ্যপীৰ খসমস বুকুত ঠেকা খাই তিন্ টেলেঙনি খোৱা পানীৰ উৰ্মীমালাত খেলিবলৈ পুঠি, চেঙেলীৰ মন যিদৰে হেতা-ওপৰা, কাঞ্চনৰো আজি তেনে অৱস্থা। ঘৰৰ সন্মুখৰ ভৰপুৰ শস্য শ্যামলীৰ নান্দনিক পৰিৱেশ এটিৰ মাজত, চোতালৰ সমুখৰ দলিচা যেনুৱা লনি বনৰ ওপৰত বহি থাকিও কাঞ্চনৰ মনটো বাবে বাবে উৰা মাৰিছে চন্দনক লৈ, তাই কল্পিত সপ্তদ্বীপা লৈ। বায়েক বিয়া ‌হৈ সিহঁতক এৰি গুছি যাব, এই কথাটোৱে তাইৰ মনলৈ কিছু দুঃখ আনিছে যদিও অজানিতে তাই বিয়াৰ দিনটো লৈহে মন উচল-পাচল হ'ব ধৰিছে। বাৰান্দাতে বহি কথা পাতি থকা মাক আৰু বায়েকৰ ওচৰলৈ গৈ কাঞ্চনো খালী হৈ থকা চকী খনতে বহি ল'লে, আৰু তাইৰ মনত খুদুৱনি হৈ থকা কথাটো বান্ধি ৰাখিব নোৱাৰি মাকক সুধিয়ে পেলালে…,

:অ’... মা, মামাহত নো কেতিয়া আহিব ?

: ছুটী পালেই আহিব হেনো।

মাকে পুৱাৰ অল্পাহাৰ বাবে কিবা এটা কাটি থকাৰ পৰা, মূৰ নোতোলাকৈয়ে চমুকৈ উত্তৰ দিয়ে।

: কেতিয়ানো ছুটী পাব ?

তাইৰ মনটোত এনে লাগিছে যেন সঠিক কৈ উত্তৰটো পালেই, মনৰ মাজত স্ৰজন হৈ থকা তুলিকাবোৰে, খৰকৈ, ধুনীয়াকৈ ৰং বুলাই, আগতীয়াকৈ এখন সুন্দৰ চিত্ৰ সজাই থব পাৰিব হৃদয়ৰ মাজত।

: কিয়, তোৰ বায়েৰৰ বিয়াখন খাওঁ খাওঁ লাগিলেই নেকি ?

: নহয় মা, তাই মোক সোনকালে খেদাই ঘৰৰ ৰাণী হৈ খাম ভাবিছে আক’।

বায়েকে চকুত নিভৃতি ভাব এটা লৈ তাইক মৰমতে জোকালে। কাঞ্চনে ভাবুক হৈ বায়েকক কয়,

: নহয় অ’ বা, তই বিয়া হৈ গুছি যোৱাৰ পিছত মোৰ বহুত বেয়া লাগিব। এজনী বায়েক, এজনী বান্ধৱী দৰে হৈ তই মোৰ লগত সময়বোৰ কটালি, মোক নজনা কথাবোৰ শিকালি, মোৰ যতন ললি, আৰু প্ৰতিটো মূহুৰ্ততে আজিলৈকে মোক সকলো ক্ষেত্ৰতে সাহস দি আহিছ। সৰুৰে পৰা কিমান যে ৰং ধেমালিৰ স্মৃতি আমাৰ মাজত আছে। তেনে ক্ষেত্ৰত তই এঘৰলৈ গুছি গলে মোৰ কেনেকুৱা লাগিব বাৰু ! ত‌ই গুছি যোৱাৰ পিছত সেইবোৰ মোৰ খুব মনত পৰিব জা'ন…!

: জানো দে কাঞ্চন, মই তোক ধেমালি হে কৰিছোঁ। আৰু মই বিয়া হৈ গ'লেও মোৰ এই ঘৰখনৰ পৰা দায়িত্ব শেষ হৈ নাযায়। পাহৰি যাব নোৱাৰিম এই ঘৰখন, এই ঘৰখনত কটোৱা সময়বোৰ, তহঁতক, তহঁতৰ মৰমবোৰ, মা, দেউতাই আমাক লৈ কৰা কষ্টবোৰ। আৰু ত‌ই চিন্তা কৰিব নালাগে, মাজে মাজে ম‌ই আহিয়ে থাকিম দেখোন। কি ত‌ই মই আৰু এদিনো নাহিম ভাবিছ…?

: এহ নহয়, নাই ভবা তেনেকৈ।

: হ'ব দে তহঁতৰ কথা আৰু। এনেও ছোৱালীবোৰ মাক বাপেকৰ ঘৰলৈ আলহী হৈ আহে, এদিন নিজৰ ঘৰ অৰ্থাৎ স্বামীৰ ঘৰলৈ যাব‌ই লগীয়া হয়। আমি আৰু বিধিৰ নিয়মকে সাৰোগত কৰি নিজৰ হৃদয় খনক বুজনি দি মানি লবলৈ বাধ্য হৈ যাও। গতিকে প্ৰথমে বায়েৰক দি ল'ব পাৰিলেই লাহে লাহে তোৰ কথাও চিন্তা কৰিব লাগিব।

: নালাগে দেই, মই এতিয়াই বিয়া-বাৰুৰ কথা ভাবিব নোৱাৰো। মোৰ ইয়াত থাকিয়েই এই ঘৰখনৰ, গাঁওখনৰ বহু কাম কৰিবলগীয়া আছে। প্ৰথমে গাঁৱৰ ছোৱালী, মহিলাবোৰৰ বাবে, চৰকাৰে দিয়া আত্মসহায়ক গোটৰ জৰিয়তে চৰকাৰৰ পৰা সুবিধাবোৰ ল'বলৈ চেষ্টা কৰিম। আৰু গাঁৱৰ প্ৰতিজনী মহিলাই এদিন স্বাৱলম্বী হৈ, প্ৰতিটো সিধান্ত নিজে ল'ব পৰা হৈ পুৰুষৰ দৰে আনৰ সাৰথি হ'ব পৰা গৌৰৱ আনিব পাৰিলেই মোৰ জীৱন, জনম লোৱা ধন্য হ'ব। ইয়াৰ বাবে আটায়ে মিলি প্ৰথমে গাঁৱতে বস্ত্ৰৰ কুটীৰ শিল্প এটা গঠন কৰিব লাগিব, যাতে আমাৰ গাঁৱৰ ছোৱালী, মহিলাই সেই বোৰ বিক্ৰী কৰি আত্মনিৰ্ভৰশীল হৈ ল'ব পাৰিব। নিজৰ মতে জীৱন এটা জীয়াই থকাৰ ওপৰিও আমাৰ এই শিল্পৰ বস্ত্ৰ‌ই অসমৰ লগতে আমাৰ জাতিটোৰো কলা সংস্কৃতি, মান গৌৰৱ বৰ্ত্তাই ৰাখিব।

: বাঃ কাঞ্চন, তোক মানিছো দেই, ইমান ভাল চিন্তা কৰিছ। আমাৰ হ'লে দিমাগে ইমানবোৰ কথা ঢুকিয়ে নাপায়।

: Thank you বা…for supporting my feelings.

: হ'ব দে আৰু তহঁত বায়েক ভনীয়েৰ কথা। যি ভাল দেখ কৰিবি, আৰু আমাৰ ল'ৰা বুলিবলৈ কোননো থাকিব, তয়ে ছোৱালী তয়ে ল'ৰা হৈ থাকিবি আমাৰ। খালী সদায় নিজৰ লগতে আমাৰো মান সন্মান বচাই ৰাখিলেই হ'ল।

: মা…, সেইকণ মোৰ ওপৰত বিশ্বাস নাই নেকি তোৰ ?

: আছে অঁ, সেই বাবেই টো আজিলৈকে তোৰ কোনো কথাটে তোক হকা-বধা দিয়া নাই।

: অ মা, ছেহ, দেৰিয়েই হ'ল চাগে ! মই আমলখিৰ আচাৰ বনাইছিলো যে, অকণমান শুকুন্তলা খুৰীক দি আহোঁ গৈ। চন্দনেও আচাৰ বহুত ভাল পায়। খুৰীয়ে কয় নহয়, সি বোলে থাকক নাথাকক খোৱাৰ সম‌য়ত আচাৰ বিচাৰেই।

তেনেতে বাপেক দিম্ভেশ্বৰ গাঁৱৰ পৰা এপাক মাৰি, ঘুৰি আহি ঘৰ পাওঁতেই তাইৰ কথা শুনি কয়,

: যা যা তোৰ ঘৰ সেইখন হে। ভাবিছিলো বায়েৰক বিয়া দিয়াৰ পিছতেই তোলৈ ঘৰ জোঁৱাই এটা চপাই সুখেৰে খাম। কিন্তু তোৰ মতি-গতিয়ে চোন বেলেগ দেখিছোঁ।

: থ‌ওক থ‍ওক আপোনাৰ কথা। লোকৰ তলত খোৱা সেই স্বভাৱটো আপোনাৰ নগলেই আৰু।

মাকে বাপেকৰ লাগ-বান্ধ নোহোৱা কথাবোৰে ছোৱালী দুজনীৰ মন বেয়া নকৰক বুলি ভাবি গিৰিয়েকৰ বাকৰুদ্ধ কৰিবলৈ তেনেকৈ ক'লে। কাঞ্চনে বাপেকলৈ খঙেৰে এবাৰ চাই ভিতৰলৈ সোমাই যায়..., আৰু পাকঘৰৰ ৰেকটোৰ পৰা আচাৰৰ বটলটো লৈ..., ভাবিলেই ভাললগা অনুভৱ টো বুকুতে জীপাল কৰি বেগাই খোজ ল'লে চন্দনৰ ঘৰলৈ বুলি...।

*****

                                   (এঘাৰ)

সেই দিনাৰ প্ৰিয়াৰ ক্ষন্তেকীয়া সান্নিধ্যই চন্দনৰ যেন আলসুৱা মনৰ কোনোবা কোণত অবিস্মৰণীয় দোলা এটা দি গ'ল। এতিয়াচোন চন্দৰ হৃদয় হিল্লোলিত…নীৰৱ নিৰন্তৰে প্ৰিয়াৰ অনুবিম্ব। মনত বাঢ়িছে চঞ্চলতা…হাবিলাষ সান্নিধ্য প্ৰিয়াক এবেলা। চন্দনৰ যেন আজি কোনো কামতে ভৰি নচলে, মন নবহে…মাথোঁ প্ৰিয়াৰ ভাৱনাই মন দুলে দুলে। পদূলিতে ৰৈ চন্দনে লক্ষ্য কৰিলে, সুবিশাল ধাননি পথাৰ খনৰ দাঁতিতে থকা, বাঁহনি ডৰাৰ মাজৰ বিশাল শিমলু জোপাৰ তুংগৰ ধোন্দত এজাকমান ভাটৌয়ে বাস কৰি আছে। মাজে মাজে এচাম এচাম কৈ ভাটৌবোৰে আহি, সুশোভিত হৈ ডাল ভৰি লাগি থকা, বেঙুনীয়া ৰঙেৰে তুলতুলীয়া কৈ পকি থকা, সিহঁতৰ বাৰীৰ ঢাপৰ পনিয়ল জোপাত পৰিছেহি। পনিয়লৰ এটা ডালৰ পৰা আন এটা ডালত পৰি কোনো ভাটৌৱে ৰঙ্গ মনে খেলিছে। কোনো সময়ত এজনী ভাটৌয়ে লাকি-লুকাকৈ আন এটা ভাটৌৰ ঠোঁটত ঠোঁট লগাই মৰমৰ বুলনি সানিছে। আকৌ কোনোৱে একান্ত মনে ভালৰ ভাল পকা পনিয়লটো খোৱাত লাগিছে। এটা সময়ত সকলোৰে হয়তো চিত্ত বিনোদন অথবা ক্ষুধা দূৰ হোৱাত খাই থকা পনিয়ালটো আধাতে পেলাই উধাও হয় নিজস্ব উচ্চাত্মিকা শিমলু জোপালৈ। ভাটৌৰ জাকৰ কাৰ্যকলাপে চন্দনক ৰহিমৰ কথাষাৰলৈ মনত পেলাই দিলে। চন্দনে ভাবিলে, চহৰৰ ছোৱালী অৰ্থাৎ দূৰৰ ভালকৈ নজনা ছোৱালী পৰিভ্ৰমী পক্ষীৰ দৰে। যিদৰে বহু দূৰ দূৰণিৰ পৰা খাদ্য আৰু ঋতুৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে পৰিভ্ৰমী পক্ষীবোৰ আহি সুবিধা আৰু ভাল লগা আন ঠাইত অস্থায়ীভাৱে ঘৰ পাতে তেওঁলোকৰ ইচ্ছা মতে। ঠিক সেইদৰে কোনো দূৰৈৰ অচিন ছোৱালীয়েও, হৃদয়ত বাহ লৈ থকা বেদনাবোৰ অনুলেপন কৰিবলৈ বা মনটোত নতুন এটা আমেজ ল'বলৈ, অনুৰঞ্জন বিচাৰে আন ঠাইত বা কাৰোবাক দুদিনৰ বাবে।…কিন্তু মই এইবোৰ কি ভাবিছোঁ ! জীৱন জানো…নিজৰ বাবে জীয়া টো ভুল ! নিশ্চয় ভুল কেতিয়াও হ'ব নোৱাৰে !  জীৱনেই যদি দুদিনীয়া তেনেহলে এই দুদিনীয়া জীৱনত মাথোঁ সুখ ল'বলৈ বা দিবলৈহে চেষ্টা কৰিব লাগে। জীৱন যদি আনৰ বাবে গঢ়া হয়…, সেই জীৱন জীৱনে নহয়। মাথোঁ সময়, দায়িত্ব এইবোৰ উচিত সময়ত উচিত মূল্য দিয়া উচিত। কাৰোবাক খন্তেকৰ বাবে হ'লেও যদি হৃদয়ত লাগি থকা বেদনাৰ ঘাঁটুকুৰা, নিঃসঙ্গতাৰ সংগ দি, দুৱাষাৰ কথা পাতি মলমৰ কাম কৰিব পাৰি, নিস্পৃহ কৰিব পাৰি তাত নো কাৰ কি যাব। এইটো টো এটা মানুহৰ মহান মানৱতাহে হ'ব। মাথোঁ মানুহৰ মানৱতাবোৰ সদায় নিঃস্বাৰ্থ হ'ব লাগে। মই ভাবোঁ স্বাৰ্থ‌ লৈ কাৰোৰ ওচৰলৈ হোৱাটোৱেই উচিত নহয়…! কাৰণ স্বাৰ্থই মন বিভ্ৰান্ত কৰে, সংকীৰ্ণ কৰে, দুখিত কৰে।

শুকুন্তলাৰ পুৱাৰ ৰন্ধা-বঢ়া কাম প্ৰায় শেষে হৈছে। পুতেক চন্দন ঘৰৰ ওচৰতে আছে নে কেনিবা ওলাই গ'ল, তাকে লক্ষ্য কৰিবৰ দুৱাৰ মুখলৈ আহি, পদূলিতে চন্দনক ৰৈ থকা দেখি মাক আকৌ পাক ঘৰলৈকে সোমাই যায়, সম্ভৱ ভাত বাঢ়িব ! প্ৰতীক ৰূমত থৈ দিয়া চন্দনৰ ম'বাইলটো বাজি উঠিল। সদায় ক'ল আহিলে বাজি উঠা ম'বাইলৰ ৰিংটোনটো শুনি শুকুন্তলাই বুজিব পাৰিলে, সেয়া কোনোৱে ক'ল কৰিছে। সেয়ে পাক ঘৰৰ পৰাই চন্দনক চিঞৰে।

: চন্দন…, কোনোবাই ক'ল কৰিছে, শুনিছনে। আহিছনে, কোনে জানো ফোন কৰিছে, চা’হি।

মুক্তহস্তে মাটিত বিচৰণ কৰি থাকি, গছৰ গুৰিৰ পৰা বগাই বগাই নিজৰ ভাল লগা আস্থানত, সুন্দৰকৈ গুঠিবলৈ আৰম্ভ কৰা মকৰাটোৰ জালখন যেতিয়া তীব্ৰ বেগী মৌ-পিয়া চৰাই জনীয়ে নিমিষতে থানবান কৰি ভাঙি যায়, তেতিয়া আকৌ মকৰাটো ঘাৰ-মোকোটা খাই আহি মাটিতে পৰি যায়। ঠিক সেইদৰে চন্দনৰো মনৰ মাজত গুঠি থকা ভাৱনাৰ জালখন টুকুৰা টুকুৰ হৈ মন আকৌ আগৰ ঠাইত ৰৈ গ'লহি মাকৰ চিঞৰত। চন্দন আহি ম'বাইলটো চাই দেখে প্ৰিয়াই ফোন কৰিছে। তাৰ মনটো ভাল লাগি গ'ল। তাৰ আচৰিতো লাগিল…, ভাৱনাবোৰো কি শুনিব পাৰি…! সি ফোনটো  লৈ ৰিচিভ কৰি বাহিৰলৈ ওলাই যায়।

: hello, প্ৰিয়া,

: অঁ চন্দন, ভালনে আপোনাৰ ?

: ভাল ভাল, আপোনাৰ কি খবৰ ?

: Um, ভাল। কিবা কৰি আছিলে ? আজি আপুনি ঘৰতে থাকিব নে ?

: থাকিম ঘৰতে, আজি এনেয়ে আছোঁ ঘৰতে, কিয়বা সুধিলে…?

: মই ভাবিছোঁ আজি লগৰ এজনীৰ লগত আপোনালোকৰ তালৈ যাম। নদীৰ ঘাটৰ ফালে এপাক ফুৰিম। আপোনালোকৰ সময়, হয় যদি কিছু সময়ৰ পিছত আমি ওলায়েই যাম।

: অঁ, আহিব, বৰ ভাল হ'ব।

: Um…, কাঞ্চনকো কৈ থব কথাটো।

: কম বাৰু।

: Um, ৰাখিছোঁ এতিয়া।

চন্দনে ক'লটো কাটি দি ম'বাইলটো পকেটত ভৰালে। চোতালৰ সন্মূখৰ জবা জোপাতে আঁউজি আকাশলৈ চাই সি ভাবিলৈ চেষ্টা কৰিলে…কিছু মন স্নেহ কথা। তেনেতে কাঞ্চন আহি পাই মাত লগায়।

: খুৰী, অ খুৰী, কি কৰি আছে ?

: অ’ কাঞ্চন, কি আনিছ ?

চন্দনে কাঞ্চনৰ হাতত সৰু আচাৰৰ বটলটো দেখি তাইক সুধে। কিন্তু কাঞ্চনে তাক একো উত্তৰ নিদি তাৰফালে চাই, নক‌ও ভাবেৰে তাইৰ মুখখন সামান্য বেকা কৰি পাকঘৰলৈ সোমাই যায়। চন্দনৰ তাইৰ ওঁঠৰ ভিতৰত লুকাই থকা সুস্মিতা হাঁহিটো বুজিব পাৰি তাৰ মুখত স্নেহময় মিচিকিয়া হাঁহি এটা ওলাই আহে। সি ইফালে সিফালে চাই কিবা ভাবি ভাবি বাৰান্দাৰ চকীখনত আহি বহি লয়। কাঞ্চনে পাকঘৰৰ লৈকে গৈ, চন্দনৰ মাকক আচাৰৰ বটলটো দিয়ে। চন্দনৰ মাকৰ লগত দুই এষাৰ কথা পতাৰ পাছত কাঞ্চন বাহিৰলৈ ওলাই আহে। তাইও বাৰান্দাত বহি থকা চন্দনৰ ওচৰতে আহি বহে। তাই চন্দনক এবাৰ ভালদৰে লক্ষ্য কৰাৰ দৰে কৰি কয়,

: অহাৰ পৰা তোক বাহিৰতে কিংকৰ্তব্যবিমূঢ়, ধোদৰ পচলাৰ দৰে ৰৈ থকা, বহি থকাই দেখিছোঁ…, পিছে মহাশয় গা-পা ধোৱা হ'ল নে নাই ? খুৰীদেউৰ ভাত হ'লেই, বাঢ়িব‌ই কিন্তু এটিয়া…।

কাঞ্চনে তাইৰ চকু লৱলেশ বহল কৰি, চকুত মিচিকিয়া হাঁহি এটি লৈ তাক তাগিদাৰ প্ৰশ্ন‌ কৰে।

 

: ধোৱা হ'ল। মনটোহে কিবা ভাল লগা নাই কিবা এটা কৰিবলৈ।

: মন ভাল লগা কাম জানো ত‌ই কৰিব জা’ন। অকল নিয়মানুৱৰ্তিতা কামবোৰতে নিজকে ব্যস্ত ৰাখি ভাল পাৱ। এই বিশাল জীৱনৰ কিমান যে ৰসাল ৰসাল কাম আছে কৰিবলৈ সময়, ব‌য়স অনুসৰি, সেইবোৰ ত‌ই কেতিয়া শিকিবি…, জীৱনৰ বেলা পৰাৰ পিছত…?

: অঁ, কাঞ্চন ত‌ই ঠিকেই কৈছ। মোৰো মন যায় জীৱনৰ সময় অনুযায়ী পোৱা ৰসাল কামবোৰ কৰি চাবলৈ। পিছে এই ৰসাল কামবোৰৰ যে মই আৰম্ভণিয়েই বিচাৰি পোৱা নাই…; ক’ৰ পৰা আৰম্ভ কৰিব লাগে। কাঞ্চন, ত‌ই শিকাবিনে মোক…।

কাঞ্চন খন্তেক ভাবুক হৈ ৰৈ যায়…, হঠাৎ তাইৰ হৃদয়ত যেন এখনি নদীহে ববলৈ ধৰিছে…, বুকুত লুকুৱাই ৰখা অনুভৱৰ লহৰে তাইক যেন বাকৰুদ্ধ কৰি দিলে, কি ক'ব, কি বুজাব এতিয়া তাক। নীলোৎপলৰ দৰে বাঢ়ি অহা, তাইৰ ভাবিলে বুকু জোৰোৱা আকাশস্পৰ্শী অনুভৱটো যেন সুবিশাল নীলিমা টো এতিয়া জেগা নহ'ব !

: অ’ কাঞ্চন, তোক কোৱাই হোৱা নাই..., অলপ আগতে প্ৰিয়াই মোলৈ ফোন কৰিছিল। আজি আহিব হেনো লগৰ এজনীৰ লগত আমাৰ ইয়ালৈ। আমাৰ ঘাটৰ ফালে ফুৰিবলৈ যাব। তোকো ক'বলৈ কৈছিল।

: অ…, তাৰমানে তোৰ নম্বৰো দিয়া হৈ গ'ল…তাইক ?

আকৌ প্ৰিয়াৰ আগমন আৰু চন্দনৰ লগত ফোনত কথা হোৱাৰ কথাষাৰে কাঞ্চনৰ অন্তৰত সজীৱ হৈ ফুলি উঠা অনুভূতি, সূৰুযৰ আগমনত মৰহি যোৱা পাৰিজাতৰ দৰে, নিমিষতে মৰহি গ'ল।

: মই দিয়া নাই অ, তাই সেইদিনা যাবৰ সম‌য়ত মোৰ ৱেবছাইটো বিচাৰিলে। ৱেবছাইটো দিবৰ বাবে ম‌ই তাইৰ ফোনৰ নম্বৰটো ললো আৰু ৱেবছাইটৰ লিংকটো তাইৰ হোৱাটছএপত দি দিছিলোঁ।

: ঠিকে আছে…, আহিব দে, ফুৰাই আনিবি।

: ফুৰাই আনিবি মানে…, ত‌ই…

: মোৰ যাবলৈ সময় নহব…, আৰু এনেও চহৰৰ মানুহৰ পাছত লাগি থাকি, সময়বোৰ নষ্ট কৰিবলৈ ম‌ই ভাল নাপাওঁ।

কাঞ্চনৰ এনে লাগিছিল যেন প্ৰিয়াক আহিবলৈ বাধা কৰি দিব আৰু চন্দকো তাইৰ লগত মিলা-মিচা কৰিবলৈ হাক দিব। কিন্তু এয়া যেন তাইৰ বাবে সম্ভৱ নহয়। তাই কি বুলি নো তেনে কৰিব…, চন্দক বাধ্য কৰাব তাইৰ কথা শুনিবলৈ…। চন্দন যে আন ছোৱালীৰ লগত ফুৰাটো, কথা পাতাটো তাইৰ অন্তৰত যে আঘাত কৰে, সেইটোও নো কেনেকৈ বুজাব। কাঞ্চন যেন এতিয়া বৰ বিপাঙত পৰি গৈছে…, সি যদি সচাঁকৈ প্ৰিয়াৰ প্ৰেমত পৰি যায়..., আৰু যদি প্ৰিয়াই ও তাক ভাল পাই পেলাই...! তেনেহলে সিহঁতে এদিন যদি.....

কাঞ্চনৰ হৃদয়ে কথাবোৰ আৰু বেছিকৈ ভাবিবলৈ সাহস নকৰিলে। বুকুখনত কিবা এটাই খুচি ধৰাৰ দৰে বেদনা অনুভৱ কৰিছে। কাঞ্চনে ভাবিলে, অলপ সময়ৰ বাবে লগ পোৱা ছোৱালী এজনীৰ বাবে, সৰুৰ পৰা বুজি অহা চন্দনৰ ওপৰত থকা ভৰসা, তাক ভাল পাই থকাৰ অভ্যাস মোৰ হেৰাই যাব নে…সৰু এটা কাৰণৰ বাবেই ! আৰু সি মোক ভাল পাওঁ বুলি নকলেই, কি তাৰ ওপৰত বিশ্বাস, ভৰসা ৰাখিব নালাগিব ! দুজনৰ মাজত ভালপোৱা থাকিলেহে কি ভৰসাও থাকিব পাৰে…! আচলতে ভৰসা দুজনৰ মাজত ভালপোৱা থাকিলেহে হয় এনে নহয়…; ভৰসা নিজে সৃষ্টি কৰা এটা অভ্যাসহে…, অভ্যাস যদি হেৰাই যায় ভৰসাও তাৰ পৰা নোহোৱা হৈ যায় ! যিদৰে সূৰ্য্য‌ই তাপ আৰু‌ পোহৰ দিয়ে…, ই এক ভৰসা ! আমি নিতৌ তাপ আৰু‌ পোহৰ পাওঁ…, ই এক অভ্যাস ! আমাৰ যদি লোৱাৰ অভ‌্যাস নাথাকে বা লোৱাৰ প্ৰয়োজনেই নাথাকে, তেনেহলে ভৰসা ৰখাৰ অৰ্থ‌ই বা কি…! সূৰ্যৰ তাপ আৰু পোহৰ সদায় স্বতঃ ভাবে উদ্দীপ্তি হৈ থাকে। কাৰোৰ বাবে সূৰ্যৰ গুণত প্ৰভাৱ নপৰে। সেইদৰে চন্দনৰ ব্যক্তিত্ব ও মোৰ বাবে ভৰসা…! তাৰ সান্নিধ্য‌ত পাই অহা মনৰ শান্তিবোৰেই মোৰ অভ্যাস ! মোৰ বাবে হয়তো ইমান খিনিয়েই যথেষ্ট হ'ব জীয়াই থাকিবৰ বাবে।

: তই নগলে প্ৰিয়াই বেয়াও পাব পাৰে। আৰু প্ৰিয়াক বেয়া ছোৱালীৰ দৰে মোৰ লগা নাই দেখোন। ধনী ঘৰৰ ছোৱালী যদিও তাইৰ অনুভূতি বোৰ ভাল, সকলোকে বুজিব বিচাৰে, সকলোৰে লগত মিলিব বিচাৰে।

: মই নো কেতিয়া কলো তোক, তাই বেয়া ছোৱালী বুলি। আমি হলো গাঁৱৰ মানুহ। আমি জীৱনটোত পাবলগীয়া আনন্দবোৰ কামৰ ব্যস্ততাৰ মাজতেই বিচাৰিব লাগে। কিন্তু সিহঁত ধনী মানুহ। ধনী মানুহবোৰে আনন্দবোৰ ফুৰা মেলা, ৰং ৰহস্যৰ মাজেৰেই বিচাৰি পায়। আমাৰ আৰু সিহঁতৰ মাজত বহু পাৰ্থক্য আছে জা'ন, চন্দন।

: তই ঠিকেই কৈছ কাঞ্চন। ত‌ই বাস্তৱত হৈ থকা সচাঁ কথা এটাকে কৈছ।...সেই বুলি জানো কাঞ্চন, আমি আমাৰ পৰিস্থিতিৰ কথা ভাবি খন্তেকলৈ অহা সুখবোৰ এৰি দিয়া উচিত। মানুহৰ জীৱনত নিৰ্দিষ্ট বুলি কোনো সময় নাথাকে। সেয়েহে জীৱনলৈ অহা প্ৰতিটো সুখেই উপভোগ কৰি যাব লাগে।

: আৰু…এই খন্তেকীয়া সুখবোৰেই কেতিয়াবা মানুহৰ জীৱনত দুখৰ পাহাৰ সৃষ্টি কৰিব পাবে…। চন্দন, সেইটো আগতীয়াকৈ বুজি উঠা নহয় জা’ন।

চন্দনৰ মাকে পাকঘৰৰ পৰা, সিহঁতক ভাত খাবলৈ বুলি মাত লগায়। চন্দন আৰু কাঞ্চন ভাত খাবৰ বাবে ভিতৰলৈ সোসাই যায়।…..আটাইৰে খোৱা-বোৱাৰ কাম শেষ হ'লত, কাঞ্চনে উগুলথুগুল মন এটা লৈ...পশ্চাদপদতা খোজেৰে গতি কৰিলে ঘৰলৈ বুলি…।

                                     *****

‌‌ (বাৰ) গোটেই অসমখনত এতিয়া ড্ৰাগ্‌ছে মহামাৰীৰ ৰূপ ল'বলৈ ধৰিছে। সামাজিকভাৱে, ধাৰ্মিকভাৱে, বৈজ্ঞানিকভাৱে কোনো দিশতে ড্ৰাগ্‌ছ অনুমোদিত নহয়। চৰকাৰে ইয়াক নিষেধাজ্ঞা কৰিছে যদিও লোকসকলৰ মাজত ড্ৰাগ্‌ছ কৰাৰ প্ৰৱণতা ইমানেই বেছি হৈছে যে আজি বহুতো পৰিয়াল ইয়াৰ কবলত পৰি পংগু হৈ গৈছে। ড্ৰাগছ সেৱন কৰাত মূলতঃ কেইটামান দিশে বেছি প্ৰৰোচিত কৰা দেখা যায়। দায়িত্বহীনতা কিছু লগৰীয়াৰ সমৰ্থন বা হেঁচা, কোনো সমাজত বাস কৰি থকা পিতৃ-মাতৃয়ে যদি ড্ৰাগছ সেৱন কৰে, চিনেমাত দেখোৱা কিছু ড্ৰাগছ সেৱনৰ দৃশ্য (যিটো কাহিনীত বুজাব বিচৰা ড্ৰাগছ সেৱনৰ পৰা সম্ভাৱনা পৰিণামৰ বিষয়ে বুজিবলৈ চেষ্টা নকৰি, কিছুলোকৰ সেৱন কৰি থকাৰ সময়ৰ মাদকতাটোহে লৈ চাবলৈ মন পিপাসু হয়), আনহাতে অতিকে গুৰুত্বৰ কথাটো হ'ল পিতৃ-মাতৃৰ দ্বাৰা উপেক্ষিত, (যাৰ ফলত পিতৃ-মাতৃ আৰু সন্তানৰ মাজৰ চেনেহৰ শিকলি ডাল শিথিল হৈ ল'ৰা-ছোৱালীয়ে বিপথগামী কোনো কাম কৰিবলৈও কুণ্ঠাবোধ নকৰা হয়), ঘৰুৱা অশান্তি আৰু পাশ্চাত্যক অনুসৰণ। এই ড্ৰাগছৰ নিচাৰ বাবে হত্যা, লুণ্ঠন, ধৰ্ষণ আদি অপৰাধবোৰ বেছিকৈ সংঘটিত হবলৈ ধৰিছে। সেয়েহে ড্ৰাগছ মুক্ত, এখন নিকা সম্প্ৰীতি সমাজ গঢ়িবলৈ চৰকাৰ আজি কঠোৰভাবে সংকল্পবদ্ধ হৈছে। বিশেষকৈ এছিপি দিবাকৰে ড্ৰাগছ মুক্ত অসম গঢ়িবলৈ দৃঢ়তাৰে আত্ম পৰিকল্পবদ্ধ হৈছে। ড্ৰাগছৰ বিৰুদ্ধে গোটেই গুৱাহাটী চহৰ খনতেই সষ্টম হৈ আছে সামৰিক, অসামৰিক বাহিনী। গুৱাহাটীৰ আৰক্ষী আয়ুক্তৰ কায্যালয়ৰ প্ৰাংগনতো হেড কনিষ্টবল গোবিন্দাৰামে তহল দি আছে শেন চকুৱে। তাৰ যেন চিবিআই চকু দুটাৰ আগেয়ে ৰাস্তাত কোনো চুৰ, ডকাইত, উগ্ৰপন্থী সাৰি যাব নোৱাৰিব। সি আত্মশ্লাঘা হৈ নিজকে কৈ আছে, : আমাৰ এই চিক্ৰেট অভিযানত চিক্ৰেট ভাৱে মই সকলো চাই আছোঁ। কোনো মতা মাইকী, লৰা ছোৱালী মোৰ চিবিআই চকুৰ পৰা সাৰি যাব নোৱাৰে। সিহঁতে নজনাকৈয়ে সিহঁতক মই চিক্ৰেট ভাৱে মোৰ চকুত ধৰি থম। লোকে পঢ়ি পঢ়ি চিবিআই হয়, কিন্তু মোৰ এই চকু দুটা চাই চাইয়ে চিবিআই হৈ গৈছে। তেনেতে এছিপি দিৱাকৰ আহি থানাত উপষ্ঠিত হয়। গোবিন্দাৰামে দিৱাকৰক চেলুট এটা মাৰে। : কি হে গোবিন্দাৰাম, কি চিবিআই দৰে চাই আছ ? : চিক্ৰেট অভিযানৰ কামত আছো চাৰ। কোনো অপৰাধী সাৰি যাব নোৱাৰিব মোৰ চকুৰ পৰা। : অপৰাধী সাৰি যাব নোৱাৰিব নে, ৰাস্তাৰ ছোৱালীবোৰ সাৰি যাব নোৱাৰিব হে, গোবিন্দাৰাম। : হয় চাৰ, ছোৱালীবোৰৰ মাজতো অপৰাধী থাকে। সিহঁতক সকলোৱে গুৰুত্ব নিদিয়ে যে সেই কাৰণে অপৰাধবোৰ বাঢ়ি গৈছে, কিন্তু মোৰ চকুৱে বুজি গৈছে আচল ৰহস্য কত। সেয়েহে মোৰ চকু অকল সিহঁতৰ ওপৰত। গোবিন্দাৰামে বাক চতুৰতাৰে কথাটো বুজাই দি ভাবিলে, চাৰে বাৰু কেনেকৈ মোৰ চিক্ৰেট কথাটো জানিলে। এই পঢ়া শুনা চিবিআইবোৰ সৰবজানো হয় কিজানি দেই। : ত‌ই ঠিক ধৰিছ গোবিন্দাৰাম। তোক চিবিআইতে ভৰ্তি কৰাই দিব লাগিব ৰ। এতিয়া যা চোন, জগদীশ আৰু জীৱকান্তক ইয়ালৈকে মাতি আন। দিৱাকৰে ভাবিলে, ইয়াৰ যে কি হ'ব। হওঁক দে, কৰ্ম ব্যস্ততাৰ মাজতে এনে কৌতুকি মানুহেও মনবোৰত অকনমান আনন্দহে দিয়ে। জগদীশ আৰু জীৱকান্ত আহি দিৱাকৰক চেলুট দিয়ে। দিৱাকৰে সকলোকে উদ্দেশ্যি কবলৈ ধৰে, : সকলোৱে ভালদৰে শুনক। মই ডিউটি সময়ত থিয়ৈ থিয়ৈ কথা পাতি হে ভাল পাওঁ। Performance of duty is a duty. ডিউটিৰ সময়ত আমাৰ এই দেহাটোক আৰাম দি বহি থাকিলে আমি নহ'ব। এনে সময়ত যদি সন্মুখত চুৰো আহি পৰে তাক ধৰিবলৈ আমাৰ দেহ quick active নহ'ব, এলাহ লাগিব। So, আমি ডিউটিৰ সময়ত ৰণুৱা ঘোঁৰাৰ দৰেই থিয়হি থাকিব লাগিব, যেতিয়াই প্ৰয়োজন হয় তেতিয়াই দৌৰিব পৰাকৈ। গোবিন্দাৰামে ভোৰভোৰাই কয়, সেই কাৰণে মই এই অভিযানত ন দৌৰো বুলিয়েই সোমাবলৈ বিচৰা নাছিলোঁ। : কি ভোৰভোৰাইছ গোবিন্দাৰাম ? : নহয় চাৰ, ইয়েচ চাৰ, ঠিকেই কৈছে। : বাৰু, আপোনালোকে মোৰ আচল কথাটো শুনক। মোৰ Intelligent Agent সকলে জনাইছে যে অসমৰ সীমান্তৱৰ্ত্তী বাংলাদেশৰ পৰা বহুতো ড্ৰাগছ স্থানান্তৰিত কৰা লোক অসমত সোমাইছে। সেয়ে মই উত্তৰ পূবত অৱস্থিত ধেমাজি জিলালৈ Transfers হ'ম। দিবাকৰে গোবিন্দাৰামলৈ চাই কয়, : গোবিন্দাৰাম ক চোন বাৰু, ড্ৰাগছ সেৱনৰ ফলত কি কি অপকাৰ হ'ব পাৰে ? গোবিন্দাৰামে অকণমান মাথাটো খজুৱাই লৈ ভাবি ক'বলৈ ধৰে, : চাৰ, মই বাৰু ড্ৰাগছ খাই পোৱা নাই, তথাপি গৰম পানীৰ ওপৰতে research এটা কৰি বুজিব পাৰিছো, নিচা খাই দিয়াৰ লগে লগেই দিমাগ উত্তেজিত হৈ পৰে, মগজুৰ ক্ৰিয়া ত্বৰান্বিত কৰে, চকু বহল বহল হৈ যায়। লাহে লাহে মগজুৰ কাম-কাজ ধীৰ কৰি বিষাদগ্ৰস্ত কৰি তোলে, চকু, ভৰি পাক খাই খাই যাব বিচাৰিব। শেষত মগজুৰ ভাৰসাম্য সম্পূৰ্ণৰূপে নোহোৱা কৰি ভ্ৰমাত্মক কৰি তোলিব, নিজৰ পদূলি বুলি আনৰ পদূলিতে সোমাব, ঘৰ গৈ নাপালে ৰাস্তাৰ লেতেৰা, বোকাতে পৰি থাকিব, বেয়া ভাল গোন্ধ‌ বা কাম একো বুজি নোপোৱা হ'ব, সকলো একে একে লাগিব। মান সন্মান সকলো শেষ হোৱাৰ পিছত কোনো বেয়া কাম কৰিবলৈ চিন্তা নকৰা হ'ব। যদি মদৰ নিচাই এবাৰ খোৱাৰ পিছত আকৌ খাম খাম লাগে, তেনেহলে মানসিক স্থিতিৰ পৰিবৰ্তন কৰিব পৰা যিকোনো ড্ৰাগছেই মানু্হে এবাৰ ব্যৱহাৰ কৰাৰ পাছত তাক এৰিব নোৱাৰা হৈ পৰিব‌ই টো। ই গৈ গৈ আসক্তিলৈ পৰিবৰ্তন হ'ব। শেষত আৰু…গেলা আলুটোৰ দৰে হ'ব, যিমান মছলা দিলেও টেস্তি নহ'ব। : বাঃ গোবিন্দাৰাম, ত‌ই কিন্তু গৰম পানীৰ research‌ ৰ পৰাই সমাজলৈ ভাল এটা বাৰ্তা দিলি। : Thank you sir. দিহাকৰৰ প্ৰশংসা পাই গোবিন্দাৰামে গৰ্বৰে জীৱকান্তলৈ চায়। জীৱকান্ত‌ই ওলাই আহিব ধৰা হাঁহিটো মুখৰ ভিতৰতে জোৰ কৰি ধৰি ৰাখে। দিবাকৰেও গোবিন্দাৰামৰ আত্মসন্তুটিত ফুলি উঠা মুখখন দেখি, মনত উদয় হোৱা হাঁহিটো, মনৰ ভিতৰতে ৰোমন্থন কৰি লৈ ক'বলৈ ধৰে, : আমি প্ৰথমে নিচাসক্ত সকলক সজাগ কৰিব লাগিব কেনেকৈ নিচাৰ পৰা মুক্তি পাব পাৰি। আমি বুজাব লাগিব‌ যে নিচাৰ পৰা মুক্তি পাবলৈ হ'লে প্ৰথমতে নিজকে অন্য কামত ব্যস্ত ৰাখিব লাগিব। কাৰণ এনে কৰিলে নিজৰ মনটো আন ঠাইত নিয়োজিত হৈ পৰিব আৰু ড্ৰাগছ সেৱনৰ কথা মনলৈ নাহিব। কোনো কুণ্ঠাবোধ নকৰাকৈ চিকিৎসক বা পৰামৰ্শদাতাৰ সহায় ল'ব লাগিব। ড্ৰাগছৰ পৰা নিজকে আঁতৰাই ৰাখিব হ'লে ড্ৰাগছ বিক্ৰী হোৱা ঠাইৰ পৰা দূৰত্ব বজাই ৰাখিও লাগিব। নিচা এৰিবলৈ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো হ’ল নিজকে মানসিকভাৱে প্ৰস্তুত কৰা। কাৰণ যেতিয়ালৈকে নিচাক ত্যাগ কৰিম বুলি ভবা নহয় তেতিয়ালৈকে এনেধৰণৰ মাৰাত্মক সামগ্ৰীৰ কৰাল গ্ৰাসৰ পৰা নিজকে কেতিয়াও আঁতৰাই আনিব পৰা নাযায়৷ বাৰু এতিয়া আমাৰ অভিযানৰ বিষয়ে ক‌ও শুনক, Inspector জগদীশ.. : চাৰ, : আপুনি ইয়াত থাকিয়ে আমাৰ অভিযান চলাই যাব লাগিব। কিবা প্ৰয়োজন হলে মোক ক'ব। : yes চাৰ। গোবিন্দাৰামে মনত আনন্দ পাই ভোৰভোৰাই নিজকে কয়, এতিয়াৰ পৰা ভাল হ'ব, চাৰ বেলেগ জেগাত যাব আৰু ম‌ই শুই শুইয়ে চকু দৌৰাব পাৰিম। : এতিয়া আপোনালোক যাওক বিউটিত লাগক গৈ। মই উলুবাৰী হেড অফিচৰ পৰা আহো গৈ…গোবিন্দাৰামৰ transfer order টো লৈ। : মোৰ transfer order…, কিন্তু কিয় চাৰ। মোৰ ইয়াত দেখোন একো অসুবিধা হোৱা নাই চাৰ। : বেছি সুবিধা হোৱাৰ কাৰণেই টো তোক লৈছোঁ, আৰু তই পাহৰিলি নেকি যে আমাৰ এই mission‌ ৰ তই এজন সক্ৰিয় সদস্য। : নাই পাহৰা চাৰ, কিন্তু চাৰ, আপুনি টো ইয়াত জইন কৰা বেছি দিন হোৱাই নাই চোন। তেনে ক্ষেত্ৰত ইমান সোনকালে transfer হ'ব জানো‌ ? : তই চাগে নাজান, ভাৰতৰ যিকোনো এজন আইপিএছ অফিচাৰে দেশৰ পৰিস্থিতিৰ সাপেক্ষে যিকোনো ঠাইলৈ বদলি হ'ব পাৰে। কালিলৈ ready হৈ থাকিবি। দিৱাকৰ গুছি যায়। জীৱকান্তই সুবিধা এটা পাই গোবিন্দাৰামক জোকাবলৈ বুলি কয়, : হেডৰ ওপৰত কোনো হেড নাথাকে ন, গোবিন্দা চাৰ। গোবিন্দাৰামে জীৱকান্তলৈ চকু টেলেকা কৰি চোৱাত সি তাৰ পৰা আতহি যায়। গোবিন্দাৰামে মনতে গুণা-গঁথা কৰিব ধৰিলে যেন তাৰ বৰ বেয়া দিন এটাহে আহি পৰিলে।

*****

(তেৰ) ক'ৰবাৰ পৰা দুটা বগলী আহি জিৰাবলৈ বুলি খেল পথাৰ খনৰ সন্মূখত থকা আঁহত জোপাৰ শিখৰৰ ডাল এডালত পৰিছেহি। সম্ভৱ চাপৰিৰ কাষৰ নদীখনত দুপৰীয়াৰ আহাৰ সাজ খাই দুয়ো দম্পতী আহিছে আঁহত জোপালৈ। মাজে মাজে এটা বগলী, হয়তো মতা বগলীটো নহয় মাইকী বগলী জনীয়ে পাখিটো মেল মেলি আনটো বগলীৰ ওচৰলৈ ঠোঁটটো নি কিবা মনৰ কথা ক'ব বিছাৰে। কিন্তু মতা বগলীটোৱে তাইৰ ভাৱনাত কোনো গুৰুত্ব দেখুওৱা নাই। কিজানি সি জীৱনটো জীয়াই ৰাখাৰ তাৰণাত সন্ধিয়াৰ সাজ কত গোটাব পাৰি তাকে ভাবি আছে। তাতে আজি কালি তেনেকৈ আগৰ দৰে যতে ততে বনৰীয়া মাছবোৰ পাবৰে নোহোৱা হৈছে। চতৰ শেষত বৰষুণ আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে মাছৰ উজান এটা উঠে যদিও গাঁৱৰ মানুহবোৰে যোনে যেনেকৈ পাৰে, চেপা, চোৰোহা, পল, জুলুকি, জাল, বৰশী, জাকৈয়ে বৰালি, টোৰা, বটীয়া, কুঢ়ি, চেনীপুঠি, শিঙৰা, মোৱা, পাটীমূতুৰা, কুঁচিয়া, কৰতী, গেঠু, পাভ, পাহাৰী শিঙি, শিলঘৰীয়া, বালিচন্দা, চাল ডঁৰিকনা বা বৰ ডঁৰিকনা, এলেং, কাঠ ভেচেলী, বামী আদি যত যি মাছ পায় তাকে ধৰি তহিলং কৰে। যি কিছু মাছ ৰয় গৈ তাকো আজি কালি এচাম মানুহে শীতকালীনৰ ৰাতি টৰ্চৰ সহা‌য়ত জুলুকি, পচা বা দাৰে মাছবোৰ ধৰি আনে। বগলী জনীৰ উৎনিয়া কাৰুকাৰ্য্য আৰু শীতৰ দুপৰীয়া বেলিটিৰ ৰহণীয়া লাজুকী বুলনি কাঞ্চনৰ চকুত পৰাত অলেখ ভাৱনাৰ প্ৰতিবিম্ব ববলৈ ধৰিছে তাইৰ চকুত। এছাটি সেমেকা ফিৰ্ফিৰিয়া বতাহেও আহি কাঞ্চন দেহত পৰশ বুলাই তাইৰ মন প্ৰাণত উতনুৱা জোৱাৰ ঢালি গ'ল। তাইৰ যেন অপেক্ষাৰ বান্ধ চিঙি যাব চন্দনক বুজাব বিচৰা, তাইৰ মনৰ ভিতৰ অহৰহ বৈ থকা প্ৰেমৰ দাৱানল চন্দনক ক'বলৈ এতিয়া। চন্দন আৰু কাঞ্চন এই আঁহত জোপাৰ তলতে ৰৈ আছে প্ৰিয়া অহালৈ বাট চাই। সিহঁত দুয়োটা আঁহত জোপাৰ শিপাতে বহি আছে মৌন হৈ নিজৰ নিজৰ ভাৱনাত। কেতিয়াবা মৌনতাবোৰেও বৰ অসহ্য কৰি তুলে। কাঞ্চনৰ যেন চন্দনৰ মৌনতাই স্বাভিমানী মনটোক বিদ্ৰোহী কৰি তুলিছে। সেয়ে তাইৰ চন্দনৰ মৌনতা ভংগ কৰিবলৈ কয়, : কি হ'ল, মুখৰ কথাবোৰ কি অকল চহৰৰ মানুহকে কম বুলি ভাবি আছ নেকি ? : কি যে কৱ কাঞ্চন, কি কথা নো কম। : তেনেহলে ত‌ই মোক যে একো কোৱা নাই। : তোক কি কম নো, কিবা কথা আছে নেকি তোক ক'বলৈ ? মোৰ দেখোন মনতে পৰা নাই ! : তোৰ বাবে নাথাকিব‌ও পাৰে, হয়তো ম‌ই হে কিবা ভুল বুজিছিলো, মনটোৱে কিবা আশা কৰিছিল ! : ত‌ই কি ভুল বুজাৰ, আশা কৰাৰ কথা কলি কাঞ্চন ? মই সঁচাকৈয়ে একো বুজিব পৰা নাই। মই নিজকে guilty feeling কৰিছোঁ আজি, মই নজনাকে যে তোৰ কিবা সমস্যা চলি আছে। কাঞ্চন মই একদম sorry, পাৰিলে ত‌ই মোক মাফ কৰি দিবি। কচোন কি কথা নো ? : এহ, একো সমস্যা নহয়। মই ভাবিছিলো মোৰ কামৰ কথা, মই কি ভাবিছোঁ সেইবোৰ ত‌ই সুধিবি ! : অঁ হয়তো, তোৰ কামৰ বিষয়ে টো মই গম ল'ব লাগে। মই যে আজিকালি বেছি দায়িত্বহীন হ'ব ধৰিছো ! বাৰু কাঞ্চন, তোৰ গোটৰ কামবোৰ কিমান আগবাঢ়িছে ? এইটো কিন্তু তই ভাল চিন্তা কৰিছ। নিজেও স্বাৱলম্বী হোৱাৰ লগতে আনকো সহায় কৰা হ'ব। জীৱনৰ প্ৰয়োজনীয়তা খিনিও পূৰা কৰিব পৰা যাব। মানুহে নিজৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ চিন্তাৰ লগতে আনৰ কথাও চিন্তা কৰিব পাৰিলেহে জীৱন সাৰ্থক আৰু সুন্দৰ হয় বুলি ভাবোঁ ! ইয়াতে অসীম সুখবোৰ পোৱা যাব ! কাঞ্চনে ভাবিলে, বৰ দায়িত্ব লোৱাৰ কথাটো বুজি পালি ! তোক কেনেকৈ বুজাম মোৰ মনৰ কথাটো ! ত‌ই যদি মোৰ ছাঁ হলি হয়, সূৰ্যৰ তীক্ষ্ণ ৰ'দৰ মই ঢাল হলো হয়। ত‌ই যদি মোৰ পুষ্পলিহ হলি হয়, তোৰ তৃষ্ণাৰ্ত্ত দূৰ কৰিবলৈ লেহ্য ৰেণু বুলাই কলিটি পাহি মেলি তোৰ বাবেই ফুলিলো হয়। : কি হ'ল কাঞ্চন, ত‌ইহে চুপ হৈ গলি যে ? : অ হয়, ত‌ই ঠিকেই কৈছ চন্দন। তাৰ উপৰিও মানুহৰ আৰু এনে কিছু প্ৰয়োজনো থাকে যিটো পালে জীৱনটো স্বৰ্গৰ দৰেও হৈ পৰিব পাৰে। যদি বিচৰা বিশেষ কিছু প্ৰয়োজন জীৱনত পোৱা নাযায় তেতিয়া টো জীয়াই থাকিবলৈ উশাহ কণো চুটি হৈ যাব পাৰে ! হয়তো জীৱনটো নীৰৱ এক যন্ত্ৰণাও হৈ ৰব পাৰে ! : তেনে ভগৱানে কেতিয়াও নকৰে কাঞ্চন। বিশ্বাস ৰাখ ভগৱানৰ ওপৰত। সৎ পথত থাকি এটা সঁচা মনলৈ থাকিব পাৰিলে এদিন ভগৱানে বিচৰা প্ৰয়োজনটো দিবই। : ভগৱানৰ ওপৰত টো সম্পুৰ্ণ বিশ্বাস আছে, সেই কাৰণেই জী থাকিবৰ সাহস কৰি আহিছোঁ। তথাপি কেতিয়াবা ভয় লাগে দেখি অহা সপোনবোৰ যদি ভাঙি যায় ! সপোন দেখি দেখি জীয়াই থকাৰ ৰাস্তাটোয়ে যদি এদিন বন্ধ হৈ যায় ! : তই সময়তকৈ কথাবোৰ বেছি ভাবিছ। চিন্তা নকৰিবি কাঞ্চন। ভবিষ্যতৰ কথা চিন্তা কৰি বৰ্তমানৰ সময়বোৰ নষ্ট কৰাৰ প্ৰয়োজন নাথাকে। আৰু কেইদিন মানৰ পৰা লক্ষ্য কৰিছোঁ তোৰ কথা পতাৰ ধৰণটো সলনি হৈ গৈছে। বায়েৰক এৰি থাকিব লাগিব বুলি তোৰ চিন্তা হৈ গৈছে ন। চন্দনে ভাবিলে, মানুহৰ যে মনবোৰ, চখবোৰ ! কেতিয়াও চিনি নোপোৱা, কথা নপতা দূৰৰ ঘৰৰ ল'ৰা-ছোৱালী চাই দুদিন ঘনিষ্ঠতা কৰিয়েই বিয়া পাতে, একমাত্ৰ নিজৰ ঘনিষ্ঠতা, সম্পৰ্কৰ প্ৰসাৰ কৰিবলৈ দূৰ গাওঁ, চহৰৰ মানুহৰ লগত ! ইমান চুটি জীৱনকালটোত জন্মৰ পৰা ক্ৰমান্বয়ে চুবুৰীয়া, গাওঁ, অঞ্চলৰ মানুহবোৰৰ লগত উঠা বঢ়া কৰি, সকলোকে বুজি মন খুলি কথা ক'ব পৰা হয়হে, তেনে সময়তে বিয়াৰ সময় হ'ল বুলি আকৌ নতুন এখন ঠাইলৈ, নতুন এটা পৰিৱেশত, নতুন বুজি নুঠা মানুহৰ লগত নিজকে খাপ খোৱাবলৈ চেষ্টা কৰিব লগীয়া হয়। আৰু নতুন পৰিৱেশৰ লোকসকলক বুজি মন খুলি কথা ক'ব পৰা হোৱালৈ জীৱনৰ আধা বেলিয়েই মাৰ যায়। তেতিয়ালৈ জীৱনৰ বহু ৰং এনেয়ে উৰি যায়। এই কথাবোৰ মোৰ দৰে বাৰু কোনোবাই ভাবে নে ! নাভাবে নিশ্চয় ! কাৰণ ইও চাগে জীৱন প্ৰণালীৰ এক অবিৰত ধাৰা ! ইয়াক সলনি কৰাৰ কাৰো সাধ্য নাই। এই প্ৰণালীৰ মূল অৰিহণা প্ৰেমেই হ'ব চাগে ! প্ৰেমেহে বাস্তৱতা, পৰিস্থিতি এইবোৰ একো নামানে। যতেই প্ৰেম অনুভূতি জাগ্ৰিত হয় তাতেই সকলো পোৱা যাব বুলি ভ্ৰান্ত হৈ পৰে। কাঞ্চনে চন্দক একো নকলে, তাইও নীৰৱে ভাবিলে, তই সঁচাই বৰ বুদ্ধু, বুজাই নকলে একোকে বুজি নাপাৱ ! তই সঁচাই কেতিয়াও মোৰ মনৰ কথাবোৰ বুজি নাপাবিয়ে নেকি ! কাঞ্চনৰ কথা এটা মনত পৰাত চন্দক কয়, : চন্দন, টাউনত কাম এটা আছে, এইকেইদিনতে যাব লাগিব ওলাবিচোন। : ঠিক আছে কেতিয়া যাৱ কবি। তেনেতে প্ৰিয়াহঁত আহি পায়হি। প্ৰিয়াই গাড়ীৰ ভিতৰৰ পৰাই সিহঁতক মাত লগায়। : hey কাঞ্চন, চন্দন আহক আমি একেবাৰে ঘাটলৈকে যাও। চন্দন আৰু কাঞ্চন গাড়ীত গৈ উঠে। গাড়ীৰ পাছৰ চিটত প্ৰিয়াৰ বান্ধৱীৰ ওচৰতে কাঞ্চন বহি লয়। ড্ৰাইভাৰ চিটৰ কাষৰ চিটতে বহা চন্দনৰ মুখলৈ প্ৰিয়াই এবাৰ চাই ওঁঠৰ কোণত হাঁহি এটি লৈ গাড়ী চলাই দিলে ঘাটলৈ বুলি…। *****

(চৈধ্য)

আবেলিৰ অংশুমানৰ আলোহিত লাজুকী ৰহণে লুকা-ভাকু খেলিছে স্ৰোতস্বিনীৰ আহেলী আঁচলৰ লহৰীত। পৰিচ্ছন্ন ভৰকাল বতৰ, মন নাচি উঠা এটি সুন্দৰ পৰিৱেশ। মাজে মাজে বলা হিম চেঁচা বতাহ জাকে বাৰুকৈ শিহৰণ কৰি গৈছে সিহঁতৰ হৃদয়ৰ গোপন প্ৰেমৰ জলপ্ৰপাত। সিহঁতৰ পদৰ শব্দ শুনি এহাল বতাহীয়ে সন্মুখৰ বাট এৰি দি উৰা মাৰি আন এঠাইত পৰিছেগৈ, হয়তো লুকাই কাণ উনাইছে কিদৰে হয় গোপন হৃদয়ত প্ৰেমৰ উথামবোৰ। চাপৰিৰ ঘাটটোতে প্ৰিয়াৰ কাৰ খন থৈ, কাঞ্চনহঁতে নদীৰ পাৰে পাৰে খোজ কাঢ়ি কাঢ়ি কিছুদূৰ গৈ আছে। ঘাটৰ বিস্তীৰ্ণ পাৰে পাৰে পলসুৱা মাটিত লগোৱা ধানবোৰে সোণবৰনীয়া হৈ নদীৰ দুয়োপাৰৰ বৰ্ণিল প্ৰকৃতি খনৰ লগত সমভাগী হৈ ৰূপৰ জেউতি চৰাইছে। বিভিন্ন জাতি, জনজাতিৰ লোকে মিলিত হৈ থকা নন্দন বন গাঁৱৰ ডেকা গাভৰু, বোৱাৰী জীয়াৰী, আই বোপাইয়ে সোণগুটি চপোৱাৰ আগ্ৰহেৰে ধান দোৱাত ব্যস্ত হৈ পৰিছে। মাজে মাজে ধান দাই থকাৰ পৰা কোনো কোনোৱে কাঞ্চনহঁতলৈ ৰলাগি চায়। দূৰৰ টঙি ঘৰৰটোৰ পৰা কোনোবা ডেকাৰ সুললিত বাঁহীৰ সুৰ এটি ভাঁহি আহিছে। বাঁহীৰ সুৰত যেন গোটেই পৰিৱেশটো আৰু সুৱগা হৈ পৰিছে। হৃদয়ৰ গোপন কোণত সযতনে সাঁচি থোৱা অনুভৱৰ সুৱাগীয়ে যেন উত্ৰাৱল কৰি পেলাব আজি কাঞ্চনৰ আলসুৱা মন। কাঞ্চনে নদীৰ চাৰিওদিশে একত্ৰি হৈ জেউতি চৰুৱা পৰিৱেশটো চকু ফুৰাই উমান লবৰ যেন চেষ্টা কৰিছে প্ৰেম আৰু প্ৰকৃতিৰ মাজত নো কি সম্পৰ্ক আছে! এই বিনন্দীয়া প্ৰকৃতিৰ বোৰৰ মাজত থাকিলে প্ৰেমবোৰ কিয় আৰু ধুনীয়া লাগিব ধৰে ! হৃদয়ত শুই থকা মৰম, আৱেগবোৰ কিয় জাগি উঠে বলিয়া বানৰ দৰে ! ভাবি চাবলৈ গ'লে প্ৰেম আৰু প্ৰকৃতি এটাৰ আনটোৰ পৰিপূৰক, যত প্রকৃতি থাকিব তাত সৌন্দর্য্যও থাকিব...আৰু যত প্রেম থাকিব তাতো চাৰিওফালে বৰ্ধমান হৈ ৰয় সৌন্দর্য্যই ! সৌন্দৰ্য্য উপভোগ কৰি কথা পাতি পাতি সিহঁত গৈ আছে। প্ৰিয়াই যে এই গাঁও, নদীৰ পৰিৱেশত নিজকে বহুত সুখী অনুভৱ কৰিছে সেয়া তাইৰ আনন্দৰে ভৰা মুখখনৰ কথা বতৰাতে ধৰিব পাৰি।

: আপোনালোকৰ এই গাঁৱখনৰ পৰিৱেশ মোৰ খুব ভাল লাগিছে। তাতোকৈ বেছি ভাল লাগিছে আপোনালোকৰ দৰে বন্ধু বান্ধৱীক লগ পায়। এনে এটি পৰিৱেশ মোৰ বৰ প্ৰিয়। মই ভাবোঁ এনে এটি পৰিৱেশত আপোনালোকৰ দৰে বন্ধু বান্ধৱীৰ লগত সময়বোৰ কটাই যাব পৰা হ'লে  জীৱনৰ ৰংবোৰ যেন দুগুণে বাঢ়িল হয়। কিন্তু ব্যস্ততাৰ জীৱনৰ মাজত ভবাবোৰ নো কত সম্ভৱ হ'ব। আপোনালোক বহুত লাকি। ইমান সুন্দৰ পৰিৱেশত থাকি ইমান এটা ভাল বন্ধুত্ব পাইছে।

প্ৰিয়াৰ লাৱণ্য চকু যুৰিত যেন অলেখ ৰঙৰ ফাকু সানি তিৰবিৰাই উঠিছে। তাই এবাব চন্দনৰ আনবাৰ কাঞ্চনৰ চকুলৈ চাই নিমিষতে এজাক আবতৰীয়া বৰষুণ আহি সকলো ৰঙ উটুৱাই লৈ যোৱাৰ ভাৱনা এটাৰে নদীৰ বৈ থকা শান্ত-সমাহিত পানীলৈ চকু ঘুৰালে।

: আপুনি ঠিকেই কৈছে, মই বহুত লাকি কাঞ্চনৰ দৰে এজনী বান্ধৱী পায়। আমাৰ যেন এই বন্ধুত্ব পূৰ্বজন্মৰ কিবা পূণ্যৰ ফলতেই পাইছোঁ। নহ'লে নো আজি কালি এনে নিঃস্বাৰ্থ বন্ধু কত পোৱা যায়।

চন্দনে স্নেহান্বিত নয়নেৰে কাঞ্চনলৈ চায়। কাঞ্চনৰ কজ্জল বুলনিৰে বুলুৱা চকু যুৰি সামান্য বহল হৈ প্ৰাণচাঞ্চল্য ভাবে টিপ টিপাব ধৰিছে। তাইৰ হৃদয়ৰ আৱেগটোৱে গুমৰি উঠিছে। বাকৰুদ্ধ গঁৰাল ভাঙি বিশাল আকাশৰ লগত মিলি মুক্তকণ্ঠে যেন চিঞৰি আহ্বান জনাব আহা মোৰ অতৃপ্ত হৃদয়ৰ ৰিক্ত ঠাই পূৰণ কৰি এখন পৃথিৱী সজাও, যত কেৱল তুমি আৰু ম‌ই থাকিম, তোমাৰ বাবে ক্লান্তিৰ জিৰণিৰ দলিচা খনি ময়ে সজাম, তুমি সজোৱা ফুলনিৰ ময়ে হ'ম মালিনী, তৃষ্ণাতুৰত চুহিবলৈ ময়ে তোমাৰ বাবে ফুলি উঠিম দুপাহি মেলি, দূৰ কৰিম হৃদয়ৰ দাৱানল শীতৰ নীহাৰ হৈ, দুখৰ ছাঁয়া আঁতৰাই মাথোঁ সুখৰ ছন্দ গঢ়িম মোৰ কঁহুৱা তুলাৰ পৰশে। তাই স্বাচ্ছন্দ্যৰ দুৱাৰ বিচাৰি হিয়াৰ কোনোবা কোণত বিষ এটাহে অনুভৱ কৰিব ধৰিলে। তাই নিজৰ অনুভৱটোক সহজ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিলে। তাইক যেন বুকুৰ মাজত পুহি ৰাখা মৰম নামৰ স্বাৰ্থটোৱেই সোঁৱৰাই দিছে নিঃস্বাৰ্থ বুলি কোনো কামেই নাই।

: হয় ঠিকেই কৈছে আপুনি, প্ৰতিটো বন্ধুত্ব, সম্পৰ্ক পূৰ্বৰ কৰ্ম, পূৰ্বৰ নিৰ্ধাৰিত ফলস্বৰূপেই ঘটে। কিন্তু এই দুনিয়াত সকলোৰে জীয়াই থকাৰ কিবা নহয় কিবা স্বাৰ্থ থাকেই। কোনোবাই কাৰোবাৰ অনিষ্ট নকৰাকৈ উপকাৰ‌ কৰিও নিজৰ স্বাৰ্থ ৰাখি জীয়াই থাকে আৰু কোনোবাই আনৰ সকলো সুখ ধ্বংস কৰিও নিজৰ স্বাৰ্থ পূৰণ কৰে।

প্ৰিয়াই কথাষাৰ ক‌ওঁতে কাঞ্চনলৈ এবাৰ চায়। কাঞ্চনে প্ৰিয়াৰ মুখলৈ চাই ভাবে, প্ৰিয়াই সচাঁ কথা এটাকে কৈছে। মই চন্দনৰ কেতিয়াও কোনো পৰিস্থিতিতে বেয়াটো চিন্তা কৰিব নোৱাৰোঁ যদিও সি মোৰ নহয় গৈ। তথাপিটো বুকুৰ মাজত স্বাৰ্থ এটাই টো সদায় পুহি ৰাখিছোঁ যে এদিন সি মোৰ হ'ব।

: এই স্বাৰ্থ বোলা শব্দটোৱেই মানুহৰ সুখৰ সময়কণটো দুখৰ ছাঁ এটা কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে। এটা কথাত ক'বলৈ গ'লে আমি সকলোৱেই স্বাৰ্থৰ দাস। গতিকে আমি ইমান গভীৰলৈ নগৈ বৰ্তমান সময়কণত পোৱা সুখবোৰেই উপভোগ কৰিবৰ চেষ্টা কৰা উচিত হ'ব, নে কি কয় আপোনালোকে ? 

: আপুনি ঠিকেই কৈছে চন্দন। বাৰু আমি বন্ধু হ’লোৱে যেতিয়া বেয়া নাপায় যদি আমি তুমি বুলিয়ে মাতিম পাৰোঁ। কিছুমান শব্দয়ো বন্ধুত্বৰ গাঢ় আৰু সুগভীৰ কৰে।

: নিশ্চয় নিশ্চয়, ময়ো তাকে ভাবিছোঁ।

চন্দনে প্ৰিয়াৰ কথাত সাদৰেৰে সহাঁৰি জনায়।

: অ, মই এইক তোমালোকক চিনাকি কৰাই দিয়াই নাই নহয়। এই মোৰ ভাল বান্ধৱী নিহাৰিকা, তাই মোৰ লগতে থাকে। আৰু নিহাৰিকা, তোক যে কৈছিলো এওঁৱেই চন্দন আৰু এওঁ কাঞ্চন, চন্দনৰ ভাল বান্ধৱী, এতিয়া মোৰো।

: Hi নিহাৰিকা, তেনেহলে আমাৰ আৰু বান্ধৱী বাঢ়িলে। প্ৰিয়াৰ বান্ধৱী যেতিয়া আমাৰো বান্ধৱীয়ে হ'লা, নে কি কোৱা নিহাৰিকা ? 

চন্দনে মুখত হাঁহি এটি লৈ সম্ভাষণ জনাই নিহাৰিকাক কয়।

: হয়, মোৰো ভাল লাগিব আপোনালোকক বন্ধু হিচাপে পালে।

 : ন, আপুনি, তুমি..

চন্দনে নিহাৰিকাক শুদ্ধৰাই দিলে।

: অঁ, তুমি বাৰু।

কিছু দেৰি ফুৰা মেলা কৰি আনন্দ মন এটা লৈ চন্দনে প্ৰিয়াহঁতক বিদায় দিলে। কাঞ্চনৰো দিনটো চন্দনৰ লগত নদীৰ পাৰে পাৰে কটাই মনটো বহু সুখানুভূতিৰে ভৰি পৰিল যদিও চন্দক তেনে একো সুখৰ প্ৰতিক্ৰিয়া নেদেখুৱাই খোজত খোজ মিলাই খোজ ল'লে ঘৰলৈ বুলি চন্দনৰ লগত।

                                          *****ক্ৰমশঃ…